CFOP là gì? Lộ trình học CFOP từ người mới đến giải nhanh

CFOP khác cách giải từng tầng thế nào?

Cách giải từng tầng cho người mới chia khối thành 7 bước nhỏ. CFOP gộp nhiều bước đó lại và dùng thêm công thức để mỗi bước ngắn đi:

Kết quả là ít nước xoay hơn và ít lần dừng lại nhìn hơn. Bạn cũng không phải bỏ những gì đã biết: nhiều công thức của khoá học cơ bản chính là công thức CFOP, chỉ mang tên khác.

4 bước của CFOP

Từ đây, khối được cầm vàng ở trên, trắng ở dưới, xanh lá ở trước, như người giải CFOP vẫn cầm.

1. Cross: chữ thập ở mặt dưới

Giống bước chữ thập trắng của cách cơ bản: ghép 4 viên cạnh có ô trắng quanh viên trung tâm trắng, ô còn lại của mỗi viên cùng màu viên trung tâm mặt bên. Khác ở chỗ chữ thập nằm ở mặt dưới, để sau đó không phải lật khối. Người giải CFOP lên kế hoạch cả chữ thập trong 15 giây quan sát trước khi bấm giờ. Theo Wikipedia, chữ thập luôn giải được trong 8 nước hoặc ít hơn (Wikipedia).

Mọi vị trí của viên cạnh có trong bài cách làm cross CFOP; khi đã quen, bài x-cross chỉ cách làm chữ thập và cặp F2L đầu tiên cùng lúc.

2. F2L: ghép cặp cho tầng 1 và tầng 2

F2L (First Two Layers) là trọng tâm của CFOP. Mỗi lần, bạn tìm một viên góc trắng và viên cạnh tầng 2 cùng màu với nó, ghép chúng thành cặp ở tầng 3, rồi đưa cả cặp vào khe của nó. Lặp 4 lần cho 4 khe là xong hai tầng.

F2L có 41 trường hợp (Wikipedia), nhưng lúc đầu bạn không cần học thuộc. Gần như trường hợp nào cũng kết thúc bằng một cách đưa cặp vào khe, và hai cách hay gặp nhất là hai trường hợp dưới đây (khe ở trước bên phải, viên góc nằm ngay trên khe).

Viên góc và viên cạnh còn tách rời: ô trắng của viên góc nhìn sang phải, viên cạnh ở phía sau tầng 3. Nước R đưa viên góc ra phía sau, ghép với viên cạnh thành cặp; U đưa cặp về ngay trên khe; R' đưa cả cặp xuống:

R U R'

Viên góc và viên cạnh đã ghép thành cặp, nằm ngay trên khe: ô trắng của viên góc nhìn ra trước. Nước U đưa cặp tránh sang bên, R nâng khe lên, U' đưa cặp về trên khe, R' đưa cặp vào:

U R U' R'

Bắt đầu với bài F2L trực giác, tra từng trường hợp trong bài 41 trường hợp F2L, rồi tăng tốc với mẹo F2L nâng cao.

3. OLL: làm mặt trên cùng màu

OLL (Orientation of the Last Layer) làm cả mặt trên thành màu vàng. Bản đầy đủ có 57 công thức. Bản rút gọn 2-look OLL làm trong hai lần: lật 4 viên cạnh để có chữ thập vàng, rồi xoay 4 viên góc. Cách đếm khác nhau tuỳ tài liệu (J Perm đếm 10); ở EasyRubic là 9 công thức: 2 cho viên cạnh, vì trường hợp chỉ có chấm vàng được giải bằng hai công thức kia nối lại, và 7 cho viên góc.

Bạn đã biết hai trong số đó. Công thức chữ thập vàng của cách cơ bản, khi trên mặt vàng có một đường ngang:

F R U R' U' F'

Và Sune, khi đã có chữ thập vàng và chỉ một viên góc vàng ở trên, nằm trước bên trái:

R U R' U R U2 R'

Đủ 9 công thức trong bài 2-look OLL, và cả 57 trường hợp trong bài công thức OLL đầy đủ.

4. PLL: đưa tầng 3 về đúng chỗ

PLL (Permutation of the Last Layer) đưa các viên tầng 3 về đúng chỗ để hoàn tất khối. Bản đầy đủ có 21 công thức; bản 2-look PLL chỉ cần 6 công thức: 2 đổi viên góc, 4 đổi viên cạnh (J Perm).

Một lần nữa, bạn đã có sẵn nền: công thức đổi chỗ 3 viên cạnh vàng ở bước cuối của cách cơ bản chính là Ua perm của CFOP. Mặt sau đã xong, viên cạnh trước sang phải, phải sang trái, trái về trước:

R U' R U R U R U' R' U' R2

Bắt đầu với 2-look PLL, rồi học dần 21 công thức PLL và cách nhận diện PLL chỉ bằng hai mặt.

Lộ trình học CFOP: giải Rubik 3x3 nâng cao theo 5 chặng

Học CFOP không phải là học 100 công thức cùng lúc. Thứ tự học khác thứ tự giải: J Perm khuyên học tầng cuối trước, rồi mới đến F2L, và để việc tối ưu cross lại sau (J Perm). Tầng cuối cho kết quả nhanh với ít công thức, còn F2L cần nhiều tuần để quen. Trong lúc học, phần nào chưa đổi thì cứ giải theo cách cũ.

Xong chặng 1 và 2 là bạn đã giải bằng tầng cuối của CFOP với 15 công thức, và đây thường là lần thời gian giảm rõ nhất. Ở chặng 5, học PLL đầy đủ trước: chỉ 21 công thức, gặp ở mọi lần giải, và bạn đã có sẵn 6. OLL đầy đủ học theo nhóm hình dạng, mỗi lần một nhóm.

Cách tập để không bị chững lại

• Mỗi lần chỉ học một hai công thức. Dùng công thức mới trong các lần giải thật vài ngày rồi mới học tiếp; học quá nhiều một lúc sẽ quên (J Perm).
• Luôn giải được cả khối. Nhờ đi theo chặng, ngày nào bạn cũng giải trọn được, chỉ là một số bước còn dùng cách cũ.
• Đo bằng trung bình, không bằng một lần may. Dùng ao5 hoặc ao12 trên trang bấm giờ 3x3; cách tính có trong bài cách tính ao5, ao12.
• F2L lúc đầu làm bạn chậm hơn. Đó là bình thường: phần lớn thời gian tập CFOP dồn vào F2L, vì có rất nhiều tình huống phải nhận ra.
• Tập nhìn trước. Khi đang đưa một cặp vào khe, tìm cặp tiếp theo để không phải dừng lại. Xem bài look-ahead.

Những người giữ kỷ lục có dùng CFOP không?

Có. Wikipedia liệt kê nhiều người chơi hàng đầu dùng CFOP, trong đó có Max Park, Feliks Zemdegs và Yiheng Wang (Wikipedia). Yiheng Wang hiện giữ kỷ lục thế giới trung bình 3x3 với 3,51 giây, tính đến ngày 28/09/2026 theo dữ liệu WCA (WCA API). Roux và ZZ cũng là các phương pháp giải nhanh phổ biến; EasyRubic có khoá Roux nếu bạn muốn thử.

Video hướng dẫn

Kênh J Perm có loạt video CFOP cho người mới rất dễ theo dõi (tiếng Anh). Bắt đầu với F2L trực giác:

Sau đó là 2-look OLL và 2-look PLL:

Luyện CFOP với EasyRubic

Trên trang web, khoá CFOP 8 bước có hình cho mọi trường hợp của cross, đủ 41 trường hợp F2L, 2-look OLL và 2-look PLL; bấm vào hình là công thức chạy trên khối 3D. Trong ứng dụng EasyRubic, mục Học có thêm các bộ công thức OLL và PLL đầy đủ để tra nhanh.

Tải EasyRubic để luyện cả khi không mở máy tính.

Nguồn tham khảo

• CFOP method – Wikipedia
• CFOP Method – J Perm
• CFOP method (SpeedSolving.com Wiki)
• WCA API – Records