Giải vô địch thế giới Rubik: lịch sử, nhà vô địch và 2027

Giải vô địch thế giới Rubik là gì?

Đây là giải đấu WCA có quy mô lớn nhất, gom tất cả các nội dung chính thức về một chỗ. Luật thi giống mọi giải WCA khác: quan sát 15 giây, bấm giờ bằng stackmat, xếp hạng theo trung bình 5 lượt ở phần lớn nội dung. Nếu chưa rõ những khái niệm này, đọc trước bài Thi đấu Rubik WCA và cách tính Ao5.

Điểm khác là bạn không thể cứ thế đăng ký. Vì quá đông người muốn dự, giải vô địch thế giới đặt mức thời gian tối thiểu: bạn phải đã đạt kết quả đủ tốt ở một giải WCA khác trước đó (xem mục đăng ký 2027 bên dưới).

Theo trang lịch sử của WCA, sau năm 2003 cộng đồng thay phiên tổ chức giải vô địch thế giới và giải vô địch châu lục theo từng năm (WCA). Vì vậy giải thế giới thường cách nhau hai năm.

Lịch sử: từ Budapest 1982 đến Seattle 2025

1982: giải đầu tiên và một nhà vô địch gốc Việt

Giải vô địch thế giới Rubik đầu tiên diễn ra ở Budapest, Hungary, ngày 5/6/1982 (Wikipedia). Chỉ có một nội dung là 3x3, mỗi người giải 3 lần và tính lần nhanh nhất. WCA vẫn lưu đủ 19 kết quả của giải này (WCA API).

Người thắng là Minh Thai, thi đấu cho Mỹ, với lần giải 22,95 giây. Theo Wikipedia, anh sinh ra ở Việt Nam, sang Mỹ theo diện tị nạn, và lúc thắng giải là học sinh 16 tuổi ở Los Angeles (Wikipedia).

Bảng kết quả 1982 còn có hai cái tên quen với người học giải nhanh (WCA API):

• Lars Petrus (Thụy Điển) đứng thứ 4. Phương pháp mang tên ông có trong bài phương pháp Petrus.
• Jessica Fridrich (WCA ghi quốc tịch Cộng hoà Séc) đứng thứ 10. Năm 2003 bà về nhì ở nội dung 3x3. Cách giải của bà là nền của CFOP, phương pháp phổ biến nhất hiện nay.

2003: giải trở lại

Sau năm 1983, phong trào Rubik lắng xuống và gần như không còn giải đấu (WCA). Phải đến năm 2003, Ron van Bruchem cùng Dan Gosbee tổ chức lại giải vô địch thế giới ở Toronto, Canada. Một năm sau, tháng 8/2004, WCA ra đời, với Ron van Bruchem và Tyson Mao là hai người đồng sáng lập (WCA).

Từ 2005 đến nay

Từ đó giải đi qua Mỹ, Hungary, Đức, Thái Lan, Brazil, Pháp, Úc và Hàn Quốc. Giải năm 2021 ở Almere, Hà Lan bị huỷ (Wikipedia). Quy mô tăng rất nhanh: 19 người năm 1982, còn giải Seattle 2025 có 1.864 người thi theo Wikipedia.

Nhà vô địch 3x3 qua từng kỳ

Bảng dưới lấy từ trang kết quả của từng giải trên website WCA. Từ năm 2003, nhà vô địch là người có trung bình tốt nhất ở vòng chung kết.

Ba điều đáng để ý trong bảng:

• Chỉ hai người vô địch hai lần: Feliks Zemdegs (2013, 2015) và Max Park (2017, 2023).
• Thời gian giảm hơn 5 lần trong 43 năm, từ 22,95 giây (lần tốt nhất trong 3 lần) xuống trung bình 4,23 giây.
• Chung kết rất sát. Năm 2023, Max Park chỉ hơn Yiheng Wang 0,01 giây trung bình (5,31 so với 5,32) (WCA). Năm 2025, Yiheng Wang thắng, Xuanyi Geng về nhì với 4,49 giây và Tymon Kolasiński về ba với 4,98 giây (WCA).

Kỷ lục thế giới hiện tại không nhất thiết lập ở giải vô địch. Xem bảng kỷ lục mới nhất trong bài Kỷ lục thế giới Rubik 2026.

Giải vô địch thế giới Rubik 2027 ở Uppsala

Các thông tin dưới đây lấy từ trang giải trên website WCA và trang chính thức của ban tổ chức (WCA, wcaworlds27.com):

• Tên giải: MoYu WCA World Championship 2027. Đây là lần đầu MoYu tài trợ giải vô địch thế giới.
• Thời gian: 22 đến 25/7/2027.
• Địa điểm: nhà thi đấu IFU Arena, Uppsala, Thụy Điển. Theo thông báo của WCA, đây là giải vô địch thế giới đầu tiên ở châu Âu kể từ Paris 2017.
• Số người thi tối đa: 2.000.
• Lệ phí: 1.300 krona Thụy Điển. Huỷ trước hạn được hoàn 50%.
• Nội dung: 18 nội dung, gồm 3x3, 2x2 đến 7x7, một tay, bịt mắt, ít nước nhất (FMC), Clock, Megaminx, Pyraminx, Skewb, Square-1, bịt mắt nhiều khối, và Face Turning Octahedron (FTO), một khối bát diện mới được thêm vào danh sách. Các loại khối này được giới thiệu trong bài Các loại Rubik.
• Không đăng ký tại chỗ.

Cần đạt thời gian bao nhiêu để được thi?

Đăng ký chia làm ba đợt. Ở mỗi đợt, bạn chỉ đăng ký được nếu đã đạt mức thời gian của ít nhất một nội dung, và chỉ được đăng ký những nội dung mình đã đạt. Kết quả phải tốt hơn hẳn mức yêu cầu (bằng đúng mức thì không tính), và phải là trung bình, trừ những nội dung ghi rõ tính lần tốt nhất như bịt mắt (wcaworlds27.com).

Mức cho nội dung 3x3:

Mỗi đợt mở và đóng lúc 15:00 giờ Trung Âu, tức 21:00 giờ Việt Nam trong mùa đông. Nếu đủ 2.000 người, những người đăng ký sau vào danh sách chờ; ai vẫn còn trong danh sách chờ đến hết ngày 23/5/2027 được hoàn toàn bộ lệ phí (WCA).

Hai nội dung dễ đạt nhất cho người mới ở đợt 3 là 2x2 và Pyraminx, đều chỉ cần trung bình dưới 30 giây (wcaworlds27.com).

Người mới ở Việt Nam có đi được không?

Có thể, nếu chuẩn bị sớm. Mức của đợt 3 là trung bình 3x3 dưới 1 phút, một mức mà người giải theo phương pháp cho người mới có thể đạt sau vài tháng tập. Cái khó là chỗ còn lại: đợt 3 chỉ có ý nghĩa nếu hai đợt đầu chưa lấp đủ 2.000 chỗ.

Các bước nên làm:

1. Đạt kết quả ở một giải WCA trước. Kết quả ở nhà, trên app hay ở giải không chính thức không được tính. Lịch giải và cách đăng ký ở Việt Nam có trong bài Giải đấu Rubik Việt Nam.
2. Đi thi sớm. Hạn chót để có kết quả tính vào mức yêu cầu là 23/5/2027, nhưng muốn đăng ký ở đợt 3 thì bạn cần có kết quả trước khi đợt đó đóng vào 31/3/2027.
3. Theo dõi trang giải để biết còn chỗ hay không, và chuẩn bị đăng ký đúng 21:00 giờ Việt Nam ngày mở đợt.
4. Tính chi phí đầy đủ: ngoài lệ phí còn vé máy bay, visa Schengen, chỗ ở. Ban tổ chức có trang riêng về chỗ ở và đi lại trên wcaworlds27.com.

Muốn biết mình đang ở đâu so với mức 1 phút, tập với đồng hồ bấm giờ 3x3 và xem trung bình 5 lượt của mình.

Video tham khảo

Video ngắn dưới đây do Luke Garrett tự đăng trên kênh của mình, quay một lượt giải 3x3 chính thức của anh ở giải vô địch thế giới 2025, theo tiêu đề video là ở vòng chung kết:

Nguồn tham khảo

• Announcing the MoYu WCA World Championship 2027 – World Cube Association (Carter Thomas)
• MoYu WCA World Championship 2027 – World Cube Association
• WCA API – WC2027
• Qualification – MoYu WCA World Championship 2027
• WCA API – Kết quả 3x3 giải vô địch thế giới 1982
• Rubik's WCA World Championship 2025 – Podiums
• Rubik's WCA World Championship 2023 – Podiums
• World Rubik's Games Championship 2003 – Podiums
• History of the Speedcubing Community & WCA – World Cube Association
• World Rubik's Cube Championship – Wikipedia
• Minh Thai – Wikipedia