Ao5 là gì? Ao5 là viết tắt của "average of 5", tức trung bình 5 lượt giải: bỏ lượt nhanh nhất và lượt chậm nhất, rồi lấy trung bình 3 lượt còn lại. Ví dụ, 5 lượt 52,31 · 48,90 · 1:05,12 · 50,47 · 47,05 giây cho Ao5 là 50,56 giây. Đây là con số WCA dùng để xếp hạng 3x3 và phần lớn các nội dung thi khác.
Bài này chỉ bạn tự tính Ao5, Ao12 và Mo3, kể cả khi có lượt bị phạt +2, lượt DNF hay hai người bằng điểm. Mỗi trường hợp có một bảng tính từng lượt. Các ví dụ thi đấu là kết quả thật của Giải vô địch thế giới 2025, lấy từ dữ liệu của WCA.
Tóm tắt nhanh
- Ao5: giải 5 lượt, bỏ lượt nhanh nhất và lượt chậm nhất, cộng 3 lượt còn lại rồi chia 3.
- Ao12: giải 12 lượt, bỏ 1 lượt nhanh nhất và 1 lượt chậm nhất, cộng 10 lượt còn lại rồi chia 10. Chỉ dùng khi tập, không dùng ở giải.
- Mo3: giải 3 lượt, không bỏ lượt nào, cộng cả 3 rồi chia 3. WCA dùng cho 6x6 và 7x7.
- +2: cộng 2 giây vào lượt bị phạt trước, rồi mới tìm lượt nhanh nhất và chậm nhất.
- DNF: một DNF được bỏ như lượt chậm nhất; từ hai DNF trở lên thì cả Ao5 là DNF.
Vì sao không chỉ tính lượt nhanh nhất?
Một lượt giải đơn có thể rất may: khối xáo ra dễ, hay bạn tình cờ bỏ qua được một bước. Nếu chỉ tính lượt nhanh nhất, người may mắn có thể thắng người giỏi.
Trung bình cho biết bạn thường xuyên giải nhanh đến đâu. Bỏ lượt tốt nhất và lượt kém nhất giúp một lượt quá may hay một lượt hỏng không kéo lệch cả kết quả. Speedsolving Wiki gọi các lượt còn lại sau khi bỏ là "counting times", tức các lượt được tính (Speedsolving Wiki).
Vì vậy giải WCA ghi cho bạn hai thành tích: single (lượt đơn tốt nhất) và average (trung bình). Mỗi loại có bảng xếp hạng và kỷ lục riêng. Tính đến ngày 04/11/2026, kỷ lục thế giới 3x3 là 2,51 giây cho single và 3,51 giây cho average (WCA); chuyện đằng sau từng kỷ lục có trong bài Kỷ lục thế giới Rubik 2026.
Ở giải đấu, mỗi lượt được bấm giờ và ghi lại riêng, rồi trung bình được tính khi bạn đã giải xong cả vòng.
Bốn nước.
Mỗi nước một lần.
Bấm từng ký hiệu và theo dõi một viên. Đây là bài tập quan sát chuyển động.
Cách tính Ao5 từng bước
Theo luật WCA, với thể thức "Average of 5", thí sinh giải 5 lượt, bỏ lượt tốt nhất và lượt kém nhất, rồi lấy trung bình cộng của 3 lượt còn lại (điều 9f8, WCA Regulations).
Làm theo 4 bước:
- Ghi lại 5 thời gian. Lượt trên 1 phút thì đổi ra giây: 1:05,12 là 65,12 giây.
- Gạch lượt nhanh nhất.
- Gạch lượt chậm nhất.
- Cộng 3 lượt còn lại rồi chia 3.
Ví dụ của người mới:
| Lượt | Thời gian | Tính hay bỏ |
|---|---|---|
| 1 | 52,31 | Tính |
| 2 | 48,90 | Tính |
| 3 | 1:05,12 | Bỏ: chậm nhất |
| 4 | 50,47 | Tính |
| 5 | 47,05 | Bỏ: nhanh nhất |
Cộng 3 lượt được tính: 52,31 + 48,90 + 50,47 = 151,68. Chia 3: Ao5 = 50,56 giây.
Để ý lượt 1:05,12: bạn bị kẹt ở đâu đó, nhưng lượt này không làm hỏng kết quả, vì nó đã bị bỏ. Nếu lấy trung bình cả 5 lượt, bạn sẽ được 52,77 giây, chậm hơn 2,21 giây chỉ vì một lượt hỏng.
Ví dụ thật: chung kết 3x3 thế giới 2025
Bảng dưới là 5 người đứng đầu chung kết 3x3 Giải vô địch thế giới 2025, theo dữ liệu của WCA. Thời gian tính bằng giây.
| Hạng | Người giải | 5 lượt | Lượt bị bỏ | Single | Ao5 |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Yiheng Wang | 5,45 · 3,80 · 4,31 · 3,94 · 4,43 | 3,80 và 5,45 | 3,80 | 4,23 |
| 2 | Xuanyi Geng | 4,94 · 4,30 · 4,24 · 3,95 · 5,10 | 3,95 và 5,10 | 3,95 | 4,49 |
| 3 | Tymon Kolasiński | 4,61 · 4,89 · 5,31 · 4,74 · 5,80 | 4,61 và 5,80 | 4,61 | 4,98 |
| 4 | Qixian Cao | 7,00 · 5,03 · 5,72 · 4,41 · 5,55 | 4,41 và 7,00 | 4,41 | 5,43 |
| 5 | Matty Hiroto Inaba | 5,11 · 5,34 · 5,72 · 5,35 · 8,37 | 5,11 và 8,37 | 5,11 | 5,47 |
Ba điều đọc được từ bảng:
- Tính lại Ao5 của nhà vô địch: 4,31 + 3,94 + 4,43 = 12,68; chia 3 được 4,2267, làm tròn thành 4,23 giây, đúng con số WCA công bố.
- Thứ hạng theo Ao5, không theo single. Qixian Cao có lượt đơn 4,41 giây, nhanh hơn lượt đơn tốt nhất của Tymon Kolasiński (4,61), nhưng xếp thứ 4 vì Ao5 chậm hơn.
- Một lượt hỏng không làm mất cả vòng. Matty Hiroto Inaba có một lượt 8,37 giây, chậm hơn mọi lượt còn lại ít nhất 2,6 giây, nhưng lượt đó bị bỏ và Ao5 vẫn là 5,47.
Giải đấu này được kể lại đầy đủ trong bài Giải vô địch thế giới Rubik.
Ao12 là gì và tính thế nào?
Ao12 là trung bình 12 lượt. Ao12 không phải thể thức thi đấu WCA (xem bảng thể thức ở phần dưới); người chơi dùng nó khi tập ở nhà, vì 12 lượt cho con số ổn định hơn 5 lượt.
Cách tính giống Ao5: bỏ 1 lượt nhanh nhất và 1 lượt chậm nhất, rồi lấy trung bình 10 lượt còn lại (Speedsolving Wiki).
Ví dụ: 12 lượt luyện tập, tính bằng giây.
| Lượt | Thời gian | Lượt | Thời gian |
|---|---|---|---|
| 1 | 18,42 | 7 | 16,74: bỏ, nhanh nhất |
| 2 | 20,15 | 8 | 19,85 |
| 3 | 17,88 | 9 | 21,02 |
| 4 | 19,30 | 10 | 18,11 |
| 5 | 25,61: bỏ, chậm nhất | 11 | 19,44 |
| 6 | 18,97 | 12 | 20,68 |
- Cộng cả 12 lượt: 236,17.
- Trừ hai lượt bị bỏ: 236,17 - (16,74 + 25,61) = 236,17 - 42,35 = 193,82.
- Chia 10: 19,382, làm tròn thành Ao12 = 19,38 giây.
Cộng cả 12 lượt rồi trừ hai lượt bị bỏ ít nhầm hơn là cộng từng lượt sau khi gạch. Ở ví dụ này, lượt 25,61 chậm hơn mọi lượt khác hơn 4,5 giây. Nếu không bỏ, trung bình cả 12 lượt là 19,68 giây, chậm hơn 0,3 giây.
Lượt bị phạt +2 tính thế nào?
Lượt +2 được cộng thêm 2 giây trước khi bạn tìm lượt nhanh nhất và chậm nhất. Theo luật WCA, bạn bị +2 khi, ví dụ, bắt đầu giải khi đã quan sát từ 15 đến dưới 17 giây (điều A4d1), dừng đồng hồ khi tay chưa buông khối (điều A6c), hoặc khi khối còn cách trạng thái giải xong đúng một nước xoay (điều 10e3). Danh sách đầy đủ các lỗi khi dùng đồng hồ có trong bài Timer Rubik Stackmat; cách dùng thời gian quan sát để không bị phạt có trong bài quan sát 15 giây.
Ví dụ:
| Lượt | Đồng hồ | Phạt | Thời gian tính | Tính hay bỏ |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 30,45 | không | 30,45 | Tính |
| 2 | 28,12 | +2 | 30,12 | Tính |
| 3 | 33,80 | không | 33,80 | Bỏ: chậm nhất |
| 4 | 27,66 | không | 27,66 | Bỏ: nhanh nhất |
| 5 | 29,91 | không | 29,91 | Tính |
29,91 + 30,12 + 30,45 = 90,48, chia 3: Ao5 = 30,16.
Nếu không bị phạt, lượt 28,12 sẽ được tính và Ao5 là 29,49. Hai giây phạt làm trung bình chậm đi 0,67 giây, tức một phần ba của 2 giây, vì lượt bị phạt nằm trong 3 lượt được tính. Ngược lại, nếu lượt bị phạt vốn đã là lượt chậm nhất thì nó vẫn bị bỏ, và 2 giây phạt không làm Ao5 thay đổi.
Lượt DNF tính thế nào?
DNF (Did Not Finish) là lượt không được công nhận, ví dụ khi khối chưa giải xong, hoặc khi bạn bắt đầu giải sau 17 giây quan sát (điều 9f4, A4d2). DNS (Did Not Start) là lượt bạn được giải nhưng không bắt đầu; khi tính trung bình, DNS được tính như DNF (điều 9f5, 9f9). Coi DNF là lượt chậm nhất có thể:
- Một DNF trong Ao5: DNF là lượt kém nhất, nên bị bỏ. Trung bình vẫn tính được (điều 9f9).
- Hai DNF trở lên: chỉ bỏ được một lượt kém nhất, DNF còn lại nằm trong nhóm được tính, nên cả Ao5 thành DNF.
Ví dụ thật, một DNF: ở vòng 3 nội dung 3x3 Giải vô địch thế giới 2025, Valerio Locatelli có một lượt DNF nhưng vẫn có Ao5 (WCA).
| Lượt | Thời gian | Tính hay bỏ |
|---|---|---|
| 1 | 7,56 | Tính |
| 2 | 6,32 | Tính |
| 3 | 5,40 | Bỏ: nhanh nhất |
| 4 | 6,73 | Tính |
| 5 | DNF | Bỏ: chậm nhất |
7,56 + 6,32 + 6,73 = 20,61, chia 3: Ao5 = 6,87, đúng con số WCA ghi.
Ví dụ thật, hai DNF: cũng ở giải đó, vòng 2, một thí sinh có 5 lượt như sau.
| Lượt | Thời gian | Tính hay bỏ |
|---|---|---|
| 1 | 8,36 | Tính |
| 2 | DNF | Bỏ: chậm nhất |
| 3 | DNF | Tính |
| 4 | 10,54 | Tính |
| 5 | 8,29 | Bỏ: nhanh nhất |
Sau khi bỏ 8,29 và một DNF, vẫn còn một DNF trong 3 lượt được tính, nên Ao5 là DNF, dù thí sinh này có hai lượt dưới 8,4 giây.
Ao12 trên đồng hồ bấm giờ cũng theo quy tắc này: một DNF thì bị bỏ, từ hai DNF trở lên thì Ao12 thành DNF. Đồng hồ của EasyRubic tính TB 12 đúng như vậy.
Mo3 khác Ao5 ở chỗ nào?
Mo3 là "mean of 3", trung bình cả 3 lượt, không bỏ lượt nào (điều 9f10). WCA dùng Mo3 cho 6x6 và 7x7 (điều 9b2), hai khối mà mỗi lượt giải thường kéo dài hàng phút.
Ví dụ thật: chung kết 6x6 Giải vô địch thế giới 2025 (WCA).
| Hạng | Người giải | 3 lượt | Single | Mo3 |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Max Park | 1:13,27 · 1:11,71 · 1:10,78 | 1:10,78 | 1:11,92 |
| 2 | Tymon Kolasiński | 1:15,52 · 1:10,37 · 1:12,68 | 1:10,37 | 1:12,86 |
| 3 | Henry Lichner | 1:11,88 · 1:16,84 · 1:13,56 | 1:11,88 | 1:14,09 |
Tính Mo3 của Max Park: đổi ra giây, 73,27 + 71,71 + 70,78 = 215,76; chia 3 được 71,92 giây, tức 1:11,92.
Tymon Kolasiński có lượt đơn nhanh hơn Max Park (1:10,37 so với 1:10,78) nhưng về nhì: lượt chậm nhất của Kolasiński, 1:15,52, vẫn bị tính, vì Mo3 không bỏ lượt nào. Cũng vì vậy, Mo3 khắt khe hơn Ao5: chỉ một lượt DNF là cả Mo3 thành DNF (điều 9f11).
Ảnh dưới chụp các thí sinh giải 7x7 ở một giải năm 2010; trên màn chiếu phía sau có vài kết quả DNF.
Muốn tự thử một Mo3 6x6, bắt đầu với bài cách giải Rubik 6x6 cho người mới.
Nội dung WCA nào tính Ao5, nội dung nào tính Mo3?
Theo điều 9b của luật WCA:
| Thể thức | Nội dung | Xếp hạng theo |
|---|---|---|
| Ao5 (Average of 5) | 3x3, 2x2, 4x4, 5x5, 3x3 một tay, Clock, Megaminx, Pyraminx, Skewb, Square-1 | Trung bình 3 lượt ở giữa |
| Mo3 (Mean of 3) | 6x6, 7x7 | Trung bình cả 3 lượt |
| Bo5 (Best of 5) | 3x3 bịt mắt | Lượt tốt nhất; Ao5 của 5 lượt vẫn được ghi nhận cho bảng xếp hạng và kỷ lục |
| Bo3 (Best of 3) | 4x4 bịt mắt, 5x5 bịt mắt | Lượt tốt nhất; Mo3 của 3 lượt vẫn được ghi nhận cho bảng xếp hạng và kỷ lục |
| Bo1, Bo2 hoặc Mo3 | 3x3 ít nước nhất (Fewest Moves) | Số nước của lời giải, không phải thời gian |
| Bo1 đến Bo3 | 3x3 nhiều khối bịt mắt (Multi-Blind) | Số khối giải được trừ số khối không giải được |
Một vòng thi Ao5 có thể có mức cắt (cutoff): bạn giải 2 lượt trước, và chỉ được giải tiếp 3 lượt còn lại nếu ít nhất một lượt đạt mức cắt (điều 9b1b, 9g). Không đạt thì bạn chỉ có kết quả của 2 lượt đó, không có Ao5. Ví dụ về mức cắt ở một giải tại Việt Nam có trong bài Thi đấu Rubik WCA.
Làm tròn và xếp hạng
Luật WCA phân biệt cắt bớt và làm tròn, nên hai người tính tay có thể lệch nhau 0,01 giây nếu không biết quy tắc (điều 9f1, 9f2):
| Loại kết quả | Quy tắc | Ví dụ |
|---|---|---|
| Lượt đơn dưới 10 phút | Cắt đến phần trăm giây | 12,348 ghi là 12,34 |
| Ao5, Mo3 dưới 10 phút | Làm tròn đến phần trăm giây | 4,2267 thành 4,23; 4,4933 thành 4,49 |
| Lượt đơn từ 10 phút trở lên | Cắt đến giây | 10:12,85 ghi là 10:12 |
| Ao5, Mo3 trên 10 phút | Làm tròn đến giây | X,49 thành X; X,50 thành X+1 |
Ví dụ 6x6 ở trên: Mo3 của Tymon Kolasiński là (75,52 + 70,37 + 72,68) : 3 = 218,57 : 3 = 72,8567 giây, làm tròn lên thành 72,86, tức 1:12,86 như WCA ghi.
Hai người cùng Ao5 hay Mo3: ai có lượt đơn tốt hơn trong vòng đó thì xếp trên (điều 9f14). Nếu lượt đơn cũng bằng nhau, hai người cùng hạng (điều 9f15).
Ao50, Ao100: tập ở nhà nên dùng con số nào?
Với những trung bình dài, Speedsolving Wiki mô tả cách làm phổ biến là bỏ khoảng 5% lượt tốt nhất và 5% lượt kém nhất, làm tròn lên (Speedsolving Wiki):
| Trung bình | Số lượt | Bỏ lượt nhanh | Bỏ lượt chậm | Số lượt được tính |
|---|---|---|---|---|
| Ao5 | 5 | 1 | 1 | 3 |
| Ao12 | 12 | 1 | 1 | 10 |
| Ao50 | 50 | 3 | 3 | 44 |
| Ao100 | 100 | 5 | 5 | 90 |
Mỗi con số trả lời một câu hỏi khác nhau:
- Ao5: sát nhất với kết quả bạn sẽ có ở một vòng thi.
- Ao12: con số "hằng ngày" để biết hôm nay bạn đang giải thế nào.
- Ao100: thước đo trình độ thật, vì một chuỗi may mắn ngắn khó kéo nó xuống.
Các đồng hồ bấm giờ thường hiển thị trung bình cuốn chiếu: mỗi lượt mới được thêm vào, lượt cũ nhất rơi ra. Vì vậy Ao5 tốt nhất của bạn có thể là bất kỳ 5 lượt liên tiếp nào trong buổi tập.
Tính Ao5 bằng Google Sheets
Nếu bạn ghi thời gian ra giấy, hoặc dùng đồng hồ không tự tính trung bình, có thể nhập vào bảng tính. Với 5 lượt ở ô A1 đến A5, Ao5 là:
=(SUM(A1:A5)-MIN(A1:A5)-MAX(A1:A5))/3
Với 12 lượt ở ô A1 đến A12, Ao12 là =(SUM(A1:A12)-MIN(A1:A12)-MAX(A1:A12))/10. Công thức chỉ làm đúng 4 bước ở trên: cộng tất cả, trừ lượt nhanh nhất và lượt chậm nhất, rồi chia cho số lượt còn lại.
- Lượt trên 1 phút ghi bằng giây: 1:05,12 ghi là 65,12.
- Lượt +2 ghi thời gian đã cộng 2 giây.
- Một DNF: ghi một số rất lớn, ví dụ 9999, để nó bị bỏ như lượt chậm nhất. Từ hai DNF trở lên thì không cần tính, kết quả là DNF.
- Nếu bảng tính không nhận 52,31 là số, thử ghi 52.31: dấu thập phân phụ thuộc vào cài đặt vùng của bảng tính.
Tự tính Ao5, Ao12 với đồng hồ EasyRubic
Bạn không phải tính tay mỗi lần. Đồng hồ bấm giờ 3x3 của EasyRubic hiện Tốt nhất (lượt đơn tốt nhất), TB 5 (Ao5), TB 12 (Ao12) và Trung bình của cả buổi. Sau mỗi lượt, bấm nút +2 hoặc DNF để phạt lượt vừa giải, trung bình sẽ được tính lại theo đúng cách trong bài này. Nếu bật 15 giây quan sát (luật WCA), đồng hồ tự cộng +2 khi bạn bắt đầu sau 15 giây và ghi DNF khi quá 17 giây.
Một vài thói quen giúp con số trung bình có ý nghĩa:
- Không xoá lượt xấu. Lượt hỏng là một phần trình độ của bạn; xoá đi thì trung bình đẹp nhưng sai.
- Tập theo nhóm 5 lượt. Mỗi nhóm là một "vòng thi" nhỏ, giúp bạn quen với cảm giác một lượt hỏng chưa phải là hết.
- So sánh Ao12 theo tuần, không theo từng lượt. Chênh lệch vài giây giữa hai lượt là bình thường.
Nếu chưa giải trọn được khối, bắt đầu với bài cách giải Rubik 3x3 cho người mới hoặc khoá học 3x3. Muốn biết Ao5 của mình đứng ở đâu so với người đi thi, xem bảng tra trong bài thời gian giải Rubik 3x3. Muốn kéo Ao5 xuống, đọc cách giải Rubik nhanh dưới 30 giây và lịch tập Rubik mỗi ngày.
Nguồn tham khảo
Câu hỏi thường gặp
Ao5 là gì?
Ao5 (average of 5) là trung bình 5 lượt giải: bỏ lượt nhanh nhất và lượt chậm nhất, rồi lấy trung bình 3 lượt còn lại. Đây là thể thức của phần lớn nội dung thi WCA, trong đó có 3x3.
TB 5 và TB 12 là gì?
Là Ao5 và Ao12 viết theo tiếng Việt: trung bình 5 lượt và trung bình 12 lượt, cách tính giống hệt. Đồng hồ bấm giờ của EasyRubic dùng hai tên này.
Ao12 bỏ mấy lượt?
Ao12 bỏ 1 lượt nhanh nhất và 1 lượt chậm nhất, rồi lấy trung bình 10 lượt còn lại. Ao12 chỉ dùng khi tập, không phải thể thức thi WCA.
Có một lượt DNF thì Ao5 có bị DNF không?
Không. Một DNF được coi là lượt chậm nhất và bị bỏ. Chỉ khi có từ hai DNF hoặc DNS trở lên thì Ao5 mới thành DNF.
Lượt +2 có bị bỏ khỏi Ao5 không?
Không tự động. Bạn cộng 2 giây vào lượt đó trước, rồi mới tìm lượt nhanh nhất và chậm nhất. Lượt bị phạt chỉ bị bỏ nếu sau khi cộng, nó là lượt nhanh nhất hoặc chậm nhất.
Mo3 là gì?
Mo3 (mean of 3) là trung bình cả 3 lượt, không bỏ lượt nào. WCA dùng Mo3 cho 6x6 và 7x7; chỉ một DNF là Mo3 thành DNF.
Ao5 được làm tròn hay cắt bớt?
Theo luật WCA, Ao5 và Mo3 dưới 10 phút được làm tròn đến phần trăm giây, còn lượt đơn thì bị cắt. Ví dụ, trung bình 4,2267 giây được ghi là 4,23.
Ao5 và single khác nhau thế nào?
Single là lượt đơn tốt nhất, Ao5 là trung bình 3 lượt ở giữa. Ở hầu hết nội dung, thứ hạng một vòng thi tính theo Ao5: ở chung kết 3x3 thế giới 2025, Qixian Cao có single tốt hơn Tymon Kolasiński nhưng vẫn xếp sau vì Ao5 chậm hơn.
Kỷ lục thế giới Ao5 Rubik 3x3 là bao nhiêu?
Theo WCA, tính đến ngày 04/11/2026, kỷ lục thế giới trung bình 5 lượt 3x3 là 3,51 giây, và kỷ lục lượt đơn là 2,51 giây.
Số liệu thi đấu dựa trên kết quả do World Cube Association sở hữu và duy trì, công bố tại worldcubeassociation.org/results, tính đến 14.10.2026.
Ảnh bìa: heipei / Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0
Sẵn sàng cho nước xoay đầu tiên?
Xem từ cách đọc ký hiệu đến từng bước hoàn thành khối.
Bắt đầu với bước 0