Bảng công thức Rubik 3x3: 38 trường hợp, mỗi ca một hình

Bảng công thức Rubik 3x3 tóm tắt

Cả 7 bước nằm gọn trong bảng dưới. Hai bước đầu chỉ là những chuỗi ngắn, nhìn hình là làm được. Công thức cần thuộc lòng chỉ có 5, một cho mỗi bước từ bước 3 đến bước 7.

Muốn in ra hay chụp lại thì đây là năm công thức đó, mỗi công thức kèm trường hợp nó giải trọn trong một lần:

• Ghép viên cạnh tầng 2 sang phải: U R U' R' U' F' U F (sang trái là bản đối xứng ở bước 3).

• Chữ thập vàng: F R U R' U' F'

• Mặt vàng (Sune): R U R' U R U2 R'

• Đưa viên góc vàng về đúng chỗ (A-perm): R' F R' B2 R F' R' B2 R2

• Đưa viên cạnh vàng về đúng chỗ (U-perm): R U' R U R U R U' R' U' R2

Mẹo học: mỗi ngày một công thức, làm chậm và đọc thầm từng nước cho đến khi tay tự nhớ. J Perm cho biết với phương pháp người mới và một thời gian luyện tập, bạn có thể giải cả khối trong khoảng 2 đến 4 phút (J Perm). Muốn biết bao nhiêu giây là nhanh, xem bài Thời gian giải Rubik 3x3.

Cách đọc hình và công thức

• Ký hiệu: R là xoay mặt phải, U mặt trên, F mặt trước, L mặt trái, D mặt dưới, B mặt sau. Có dấu phẩy trên (R') là xoay ngược chiều, có số 2 (U2) là xoay hai lần. Chưa quen thì đọc bài Ký hiệu Rubik cho người mới trước.
• Hai hình đi cùng nhau: hình bên trái là khối trước khi xoay, hình bên phải là sau khi xoay xong công thức. Ô xám là ô chưa cần quan tâm ở bước đó.
• Cách cầm: bước 1 cầm viên trung tâm trắng ở trên. Từ bước 2 đến hết, lật khối lại: viên trung tâm vàng ở trên. Hình của mỗi bước được vẽ theo đúng cách cầm đó. Mặt quay về phía bạn là mặt trước, giữ nguyên nó suốt lúc xoay.

Bước 1: Chữ thập trắng

Mục tiêu: bốn viên cạnh có ô trắng nằm quanh viên trung tâm trắng, ô còn lại của mỗi viên cùng màu viên trung tâm mặt bên. Cầm viên trung tâm trắng ở trên, chọn một viên cạnh có ô trắng, rồi xoay cả khối cho viên trung tâm cùng màu ô còn lại của nó ở mặt trước. Lúc này mặt vàng nằm dưới, nên các viên ở hàng dưới cùng thuộc tầng 3.

Viên cạnh ở tầng 3 (nằm dưới), ngay dưới viên trung tâm mặt trước

• Ô trắng ở mặt dưới: F2

1. Bạn đang có (đầu vào)
3. Sau công thức

• Ô trắng ở mặt trước: D R F' R'

1. Bạn đang có (đầu vào)
3. Sau công thức

Viên cạnh ở tầng 2, cạnh mặt trước

• Bên phải, ô trắng ở mặt phải: F'

1. Bạn đang có (đầu vào)
3. Sau công thức

• Bên phải, ô trắng ở mặt trước: U' R U

1. Bạn đang có (đầu vào)
3. Sau công thức

• Bên trái, ô trắng ở mặt trái: F

1. Bạn đang có (đầu vào)
3. Sau công thức

• Bên trái, ô trắng ở mặt trước: U L' U'

1. Bạn đang có (đầu vào)
3. Sau công thức

Viên cạnh ở tầng 2, phía sau

• Sau bên phải, ô trắng ở mặt phải: R2 F' R2

1. Bạn đang có (đầu vào)
3. Sau công thức

• Sau bên phải, ô trắng ở mặt sau: U' R' U

1. Bạn đang có (đầu vào)
3. Sau công thức

• Sau bên trái, ô trắng ở mặt trái: L2 F L2

1. Bạn đang có (đầu vào)
3. Sau công thức

• Sau bên trái, ô trắng ở mặt sau: U L U'

1. Bạn đang có (đầu vào)
3. Sau công thức

Viên cạnh đã ở tầng 1 nhưng sai

• Đúng chỗ nhưng ô trắng ở mặt trước: F U' R U

• Ô trắng ở trên nhưng nằm sai chỗ (trong hình: ở phía trên mặt phải, trong khi chỗ của nó ở mặt trước): R2 D' F2

1. Bạn đang có (đầu vào)
3. Sau công thức

Chưa giống hình nào? Xoay mặt dưới (D) để đưa viên cạnh về ngay dưới viên trung tâm mặt trước, rồi so lại. Cả 12 trường hợp có hình xoay được trong Bước 1 của khoá học.

Bốn ô trắng đã quanh viên trung tâm nhưng ô mặt bên chưa cùng màu viên trung tâm thì chữ thập chưa xong: sang bước 2, viên góc sẽ không ghép được. Cách sửa có trong bài Lỗi khi giải Rubik 3x3. Muốn xếp cả mặt trắng trước khi học tiếp, xem bài Cách giải 1 mặt Rubik.

Bước 2: Viên góc tầng 1

Lật khối: viên trung tâm vàng ở trên, chữ thập trắng nằm dưới. Tìm một viên góc có ô trắng ở tầng trên, xoay cả khối cho hai viên trung tâm cùng màu hai ô còn lại của nó ở mặt trước và mặt phải, rồi xoay U cho viên góc nằm ngay trên chỗ của nó, ở trước bên phải. Nhìn ô trắng của viên góc:

• Ô trắng ở mặt phải: R U R'

• Ô trắng ở mặt trước: F' U' F

• Ô trắng ở mặt trên: R U2 R' U' rồi R U R'

• Viên góc đã ở tầng 1 nhưng sai hướng hoặc sai chỗ: R U R' U' để đẩy nó lên, rồi R U R'

1. Bạn đang có (đầu vào)
3. Sau công thức

Vì sao ba nước R U R' không phá chữ thập? Chúng đi theo kiểu nhấc lên, đặt vào, hạ xuống: R nhấc chỗ cần điền (góc dưới, trước bên phải) lên tầng trên, U đặt viên góc vào đúng chỗ vừa nhấc, R' hạ cả cột phải về, trả lại viên cạnh của chữ thập. F' U' F làm y như vậy nhưng nhấc bằng mặt trước. Hai trường hợp cuối chỉ thêm một chuỗi mở đầu để đưa viên góc về trường hợp đầu tiên (ô trắng ở mặt phải), rồi kết thúc bằng R U R'.

Chuỗi R U R' U' ở trường hợp cuối là chuỗi bốn nước mà J Perm dùng làm nền cho cả tầng 1 trong hướng dẫn của mình (J Perm). Nhiều người gọi nó là sexy move, xem bài Sexy move Rubik. Bạn sẽ gặp lại nó ở bước 4. Chi tiết từng trường hợp nằm trong bài Cách giải Rubik tầng 1; xoay thử cả bốn trường hợp trên khối 3D ở Bước 2 của khoá học.

Bước 3: Viên cạnh tầng 2

Vẫn cầm vàng ở trên. Tìm một viên cạnh ở tầng trên không có ô vàng, xoay U cho ô mặt bên của nó cùng màu viên trung tâm mặt trước. Ô mặt trên của viên cạnh cho biết nó đi về bên nào. Ruwix in đúng hai công thức này cho tầng 2 (Ruwix):

• Cùng màu viên trung tâm mặt phải, ghép sang phải: U R U' R' U' F' U F

• Cùng màu viên trung tâm mặt trái, ghép sang trái: U' L' U L U F U' F'

• Viên cạnh đã ở tầng 2, đúng chỗ nhưng hai ô bị ngược: làm công thức ghép sang phải, xoay U2, rồi làm công thức ghép sang phải lần nữa.

1. Bạn đang có (đầu vào)
3. Sau công thức

• Viên cạnh kẹt ở chỗ bên trái nhưng thuộc về bên phải: làm công thức ghép sang trái để đẩy nó ra, xoay U2, rồi ghép sang phải.

1. Bạn đang có (đầu vào)
3. Sau công thức

Công thức ghép sang phải có hai nửa. Nửa đầu U R U' R' nhấc viên góc trắng nằm dưới chỗ cần điền lên tầng trên, ngay cạnh viên cạnh. Nửa sau U' F' U F đưa cả viên góc lẫn viên cạnh cùng xuống, nên xong công thức thì tầng 1 vẫn đủ và tầng 2 có thêm một viên. Bản ghép sang trái làm y hệt, đối xứng sang bên trái. Hai trường hợp cuối cũng theo lối đó: lần làm đầu tiên đẩy viên cạnh lên tầng trên, U2 đặt nó về đúng trường hợp ghép sang phải, lần làm thứ hai ghép nó vào.

Không còn viên cạnh nào thiếu ô vàng ở tầng trên mà tầng 2 vẫn chưa xong? Nghĩa là có viên cạnh đang kẹt ở tầng 2, dùng một trong hai trường hợp cuối. Xem thêm hình và cách nhận ra từng trường hợp trong bài Cách giải Rubik tầng 2, hoặc xoay thử trên khối 3D ở Bước 3 của khoá học.

Bước 4: Chữ thập vàng

Từ đây mỗi bước chỉ có một công thức, khác nhau ở số lần làm. Chỉ nhìn ô vàng của bốn viên cạnh ở mặt trên, bỏ qua viên góc. Công thức:

F R U R' U' F'

• Đường vàng: xoay U cho đường nằm ngang, làm một lần.

• Chữ L vàng: xoay U cho chữ L ở góc sau bên trái, làm hai lần.

• Chỉ có viên trung tâm vàng: làm một lần, xoay U2, rồi làm hai lần nữa.

Công thức này chính là chuỗi bốn nước R U R' U' của bước 2, kẹp giữa F và F'. Nó chỉ đổi tầng trên, hai tầng đã xong vẫn giữ nguyên. Ở bước này bạn chỉ có thể gặp 0, 2 hoặc 4 viên cạnh vàng ở mặt trên. Nếu thấy 1 hoặc 3 viên, khối đã bị lắp sai và cần tháo ra lắp lại (J Perm); cách nhận ra và cách sửa có trong bài Rubik không giải được. Xoay thử ba trường hợp ở Bước 4 của khoá học.

Bước 5: Mặt vàng

Xoay bốn viên góc cho cả mặt trên thành màu vàng. Công thức có tên là Sune:

R U R' U R U2 R'

Đếm số viên góc có ô vàng ở mặt trên, rồi xem ô vàng của các viên góc còn lại hướng về mặt nào. Bạn chỉ có thể gặp 0, 1, 2 hoặc 4 viên. Thấy 3 viên góc vàng ở trên và viên thứ tư có ô vàng quay sang bên thì một viên góc đã bị vặn lệch, khối lắp đúng không thể có trạng thái đó (SpeedCubeShop). Vặn viên đó bằng tay cho ô vàng lên trên.

Sune giữ nguyên chữ thập vàng: sau mỗi lần làm, bốn viên cạnh vẫn có ô vàng ở trên, chỉ hướng của viên góc thay đổi. Vị trí các viên ở tầng trên có thể bị đổi, nhưng không sao, bước 6 và 7 sẽ đưa chúng về đúng chỗ. Xoay thử bảy trường hợp ở Bước 5 của khoá học.

1 viên góc vàng ở trên

Xoay U cho viên đó ở trước bên trái, rồi nhìn viên góc trước bên phải.

• Ô vàng của nó ở mặt trước: Sune một lần.

• Ô vàng của nó ở mặt phải: Sune, xoay U2, Sune.

Không viên góc vàng nào ở trên

• Hai ô vàng ở mặt trái, hai ô vàng ở mặt phải: Sune hai lần liền.

• Hai ô vàng ở mặt trái, một ô ở mặt trước, một ô ở mặt sau: Sune, xoay U', Sune.

2 viên góc vàng ở trên

• Hai viên nằm chéo, ở sau bên trái và trước bên phải; viên trước bên trái có ô vàng ở mặt trước: Sune hai lần, xoay U2, Sune.

• Hai viên ở phía sau; hai viên trước có ô vàng ở mặt trái và mặt phải: Sune, U2, Sune, U', Sune.

• Hai viên ở phía sau; hai viên trước đều có ô vàng ở mặt trước: Sune, U', Sune, U2, Sune.

Bước 6: Đưa viên góc vàng về đúng chỗ

Viên góc đúng chỗ khi hai ô mặt bên của nó cùng màu hai viên trung tâm sát nó. Công thức (A-perm) giữ nguyên viên góc trước bên trái và đổi chỗ ba viên còn lại:

R' F R' B2 R F' R' B2 R2

• 1 viên đúng chỗ, đặt ở trước bên trái; ba viên kia cần đi theo chiều kim đồng hồ: làm một lần.

• 1 viên đúng chỗ ở trước bên trái; ba viên kia cần đi ngược chiều kim đồng hồ: làm hai lần.

• 2 viên chéo nhau đúng chỗ, đặt ở trước bên phải và sau bên trái: làm công thức, xoay U, làm lần nữa.

• 2 viên cạnh nhau đúng chỗ, đặt ở bên trái: xoay U, làm công thức, rồi xoay U2.

Không thấy viên nào đúng chỗ? Xoay U rồi xem lại, thử đủ bốn vị trí. Mỗi viên góc chỉ đúng chỗ ở một trong bốn vị trí của mặt U, nên thử đủ bốn lần thì chắc chắn gặp ít nhất một viên đúng.

Công thức này chỉ di chuyển viên góc: mặt vàng của bước 5 và các viên cạnh tầng trên vẫn đứng yên. Đặt nhầm viên đúng chỗ sang vị trí khác trước bên trái thì chính viên đó bị kéo đi, nên kiểm tra lại trước khi làm. Xoay thử bốn trường hợp ở Bước 6 của khoá học.

Bước 7: Đưa viên cạnh vàng về đúng chỗ

Bước cuối. Tìm mặt bên có cả hàng trên cùng một màu, đặt mặt đó ra phía sau, rồi làm công thức (U-perm):

R U' R U R U R U' R' U' R2

• Viên cạnh trước cần sang phải: làm một lần.

• Viên cạnh trước cần sang trái: làm hai lần.

• Chưa mặt nào xong, mỗi viên cạnh đổi với viên đối diện: công thức, U, công thức, U'.

• Chưa mặt nào xong, viên cạnh trước và viên cạnh phải đổi chỗ cho nhau: công thức, U', công thức, U.