Cách giải Rubik 3x3 cho người mới: 7 bước từng tầng

Trước khi giải: ba điều cần biết

• Tâm không bao giờ đổi chỗ. Ô chính giữa mỗi mặt cố định so với nhau, nên màu của tâm quyết định màu của cả mặt đó.
• Khối có 3 loại mảnh: 6 tâm (1 màu), 12 cạnh (2 màu) và 8 góc (3 màu). Ta giải từng mảnh vào đúng chỗ, không giải "từng màu".
• Đừng lo vì con số khổng lồ. Khối 3x3 có khoảng 43 tỷ tỷ (43.252.003.274.489.856.000) trạng thái khác nhau (Wikipedia), nhưng mỗi bước dưới đây chỉ có vài trường hợp để so.

Cách cầm khối trong bài này: ở bước 1, tâm trắng hướng lên trên. Từ bước 2 trở đi, bạn lật khối lại: trắng xuống dưới, vàng lên trên, và giữ như vậy đến hết. Trong các hình, những ô chưa cần quan tâm được tô xám.

Bước 1: Chữ thập trắng

1. Bạn đang cóKhối đã xáo
3. Đích của bước nàyChữ thập trắng

Ghép bốn cạnh trắng quanh tâm trắng, sao cho màu bên hông của mỗi cạnh khớp với tâm của mặt bên. Giữ tâm trắng hướng lên, chọn một cạnh trắng, ví dụ cạnh trắng và xanh lá, rồi quay mặt có tâm xanh lá về phía bạn. Tìm xem cạnh đó đang nằm ở đâu:

• Ngay dưới tâm xanh lá, trắng úp xuống: F2
• Ngay dưới tâm xanh lá, trắng hướng về bạn: D R F' R'
• Ở tầng giữa bên phải, trắng nhìn sang phải: F'
• Ở tầng giữa bên trái, trắng nhìn sang trái: F

Chưa giống trường hợp nào? Xoay tầng dưới (D) đưa cạnh về phía trước rồi so lại. Làm lần lượt cho đủ bốn cạnh trắng. Đủ 8 trường hợp có hình nằm ở Bước 1 của khoá học.

Bước 2: Góc tầng một

1. Bạn đang cóChữ thập trắng
3. Đích của bước nàyGóc tầng một

Lật khối: trắng xuống dưới, vàng lên trên. Chỗ của một góc trắng nằm giữa hai tâm cùng màu với nó. Tìm một góc trắng ở tầng trên, xoay U đưa nó về ngay phía trên chỗ đó, ở trước bên phải, rồi nhìn xem ô trắng quay về đâu:

• Trắng nhìn sang phải: R U R'
• Trắng hướng về bạn: F' U' F
• Trắng ngửa lên trên: R U2 R' U' rồi R U R'
• Góc kẹt ở tầng dưới, sai hướng hoặc sai chỗ: R U R' U' để đẩy góc lên, rồi R U R'

Lặp lại cho đủ bốn góc là xong trọn tầng đầu tiên. Xem hình từng trường hợp ở Bước 2 của khoá học.

Bước 3: Cạnh tầng giữa

1. Bạn đang cóGóc tầng một
3. Đích của bước nàyCạnh tầng giữa

Trắng vẫn ở dưới. Tìm một cạnh không có màu vàng ở tầng trên, xoay U cho màu phía trước của nó khớp với tâm. Màu còn lại của cạnh, ô đang ngửa lên trên, cho biết cạnh cần đi về bên nào:

• Trùng với tâm bên phải, cạnh sang phải: U R U' R' U' F' U F
• Trùng với tâm bên trái, cạnh sang trái: U' L' U L U F U' F'

Nếu một cạnh kẹt ở tầng giữa, bị lật ngược hoặc nằm sai ô, hãy làm công thức sang phải để đẩy nó lên tầng trên, rồi ghép lại như bình thường. Xong bốn cạnh là bạn đã có hai tầng. Hình minh hoạ ở Bước 3 của khoá học.

Bước 4: Chữ thập vàng

1. Bạn đang cóCạnh tầng giữa
3. Đích của bước nàyChữ thập vàng

Từ đây đến hết, mỗi bước chỉ dùng một công thức, khác nhau ở số lần làm. Bước này lật bốn cạnh vàng ngửa lên mặt trên, chưa cần khớp màu bên hông. Công thức:

F R U R' U' F'

Chỉ nhìn các ô vàng trên mặt trên, bạn sẽ thấy một trong ba hình:

• Đường ngang: giữ đường vàng nằm ngang, làm công thức một lần.
• Chữ L: giữ chữ L ở góc sau bên trái, làm công thức hai lần.
• Một chấm: làm một lần, xoay U2, rồi làm hai lần nữa.

Hình của ba trường hợp ở Bước 4 của khoá học.

Bước 5: Mặt vàng

1. Bạn đang cóChữ thập vàng
3. Đích của bước nàyMặt vàng

Xoay các góc để cả mặt trên thành màu vàng. Công thức của bước này có tên là Sune:

R U R' U R U2 R'

Đếm số góc vàng đang ngửa lên. Nếu có đúng một góc, giữ góc đó ở trước bên trái: khi ô vàng của góc trước bên phải hướng về bạn, làm Sune một lần là xong; khi ô vàng đó nhìn sang phải, làm Sune, xoay U2, rồi làm Sune lần nữa. Nếu không có góc nào hoặc có hai góc, cách cầm tuỳ vào vị trí các ô vàng bên hông, nên hãy so với hình: cả 7 trường hợp nằm ở Bước 5 của khoá học.

Bước 6: Đặt góc trên

1. Bạn đang cóMặt vàng
3. Đích của bước nàyĐặt góc trên

Đưa bốn góc trên về đúng chỗ, khớp màu với hai mặt bên. Xoay U tới khi có đúng một góc khớp màu cả hai mặt bên, giữ góc đó ở trước bên trái, rồi làm công thức (trong giới speedcubing gọi là A-perm):

R' F R' B2 R F' R' B2 R2

• Hai góc phía sau cùng màu: làm một lần.
• Hai góc bên phải cùng màu: làm hai lần, không đổi hướng cầm.
• Không góc nào khớp: làm một lần ở hướng bất kỳ, rồi tìm lại góc khớp.

Cả bốn góc đã khớp thì sang thẳng bước cuối. Hình minh hoạ ở Bước 6 của khoá học.

Bước 7: Đặt cạnh trên

1. Bạn đang cóĐặt góc trên
3. Đích của bước nàyĐặt cạnh trên

Bước cuối đổi chỗ các cạnh còn lại. Tìm mặt bên đã hoàn chỉnh, giữ nó ở phía sau, rồi làm công thức (U-perm):

R U' R U R U R U' R' U' R2

• Cạnh phía trước cần sang phải: làm một lần.
• Cạnh phía trước cần sang trái: làm hai lần.
• Chưa mặt bên nào hoàn chỉnh: làm một lần ở hướng bất kỳ, rồi tìm lại mặt đã xong.

Xong bước này là khối đã giải! Hình minh hoạ ở Bước 7 của khoá học.

Mất bao lâu để giải được?

Lần đầu tiên, bạn có thể mất khá lâu vì phải vừa đọc vừa làm, và điều đó hoàn toàn bình thường. Sau vài ngày luyện tập, khi đã thuộc các công thức ở trên, bạn sẽ giải được mà không cần nhìn hướng dẫn. J Perm cho biết với một phương pháp người mới đơn giản, sau một thời gian luyện tập bạn có thể giải trong khoảng 2 đến 4 phút (J Perm). Đừng vội tăng tốc: giải chậm mà đúng quan trọng hơn giải nhanh mà sai.

Video hướng dẫn

Nếu bạn muốn xem một người giải thích trực tiếp bằng tay, video dưới đây của J Perm là một trong những hướng dẫn người mới phổ biến nhất (tiếng Anh). Video giữ mặt trắng ở dưới ngay từ đầu và dùng vài công thức khác bài này, nhưng ý tưởng từng tầng là giống nhau. Khi thực hành, hãy theo một cách duy nhất.

Khi bị kẹt: để EasyRubic giải cùng bạn

Người mới thường bị kẹt ở một bước và không biết mình đã làm sai ở đâu. Với ứng dụng EasyRubic, bạn có thể quét khối thật bằng camera, rồi xem lời giải từng bước trên khối 3D, được chia theo đúng 7 giai đoạn ở trên. Mục Học trong ứng dụng cũng có bài riêng cho từng giai đoạn, kèm công thức phát trực tiếp trên khối 3D.

Tải EasyRubic và giải khối Rubik đầu tiên của bạn.

Nguồn tham khảo

• How To Solve The Rubik's Cube – Beginners Method (Ruwix)
• How To Solve The 3x3 Rubik's Cube – J Perm
• Rubik's Cube – Wikipedia