Cách giải 1 mặt Rubik cho người mới: có hình từng ca

Trước khi bắt đầu

• Viên trung tâm quyết định màu của mặt. Viên nằm giữa mỗi mặt không đổi chỗ so với nhau, nên mặt có viên trung tâm trắng chính là mặt trắng (Wikipedia).
• Mặt trắng cần 8 viên: 4 viên cạnh (2 màu, một trong hai là trắng) và 4 viên góc (3 màu, một trong ba là trắng). Theo Wikipedia, khối 3x3 có tất cả 12 viên cạnh và 8 viên góc.
• Cầm khối: viên trung tâm trắng ở trên trong suốt bài. Mặt quay về phía bạn là mặt trước.
• Ký hiệu: R, L, U, D, F là xoay mặt phải, trái, trên, dưới, trước theo chiều kim đồng hồ khi nhìn thẳng vào mặt đó; thêm dấu ' là xoay ngược lại. Nếu chưa quen, đọc Ký hiệu Rubik cho người mới trước.

Cách đọc hình: mỗi hình có hai khối. Khối trái là trường hợp bạn đang gặp, khối phải là kết quả sau chuỗi nước. Chỉ những viên của mặt trắng được tô màu, các viên khác để màu xám. Hình chỉ vẽ mặt trên, mặt trước và mặt phải, nên chú thích sẽ nói rõ khi ô trắng nằm ở mặt bị khuất.

Mẹo lớn nhất: xoay U thoải mái

Với một mặt, bạn chỉ cần các ô trắng hướng lên. Nước U chỉ xoay mặt trên, nên mọi ô trắng đã nằm ở mặt trên vẫn hướng lên. Vì vậy trước mỗi lần đưa một viên lên, hãy xoay U để đưa một chỗ trống (chỗ chưa có ô trắng) tới ngay phía trên viên đó. Nước D (mặt dưới) cũng xoay thoải mái, vì nó không đụng tới mặt trên.

Đây là điểm khiến một mặt dễ hơn tầng 1 nhiều: bạn không cần quan tâm viên trắng nằm ở chỗ nào trên mặt trên, miễn ô trắng hướng lên.

Bước 1: bốn viên cạnh trắng

Tìm một viên cạnh có ô trắng chưa nằm ở mặt trên. Xoay cả khối (giữ trắng ở trên) cho viên đó nằm ở mặt trước, rồi so với các trường hợp dưới đây. Trong hình, chỗ trống nằm ở cạnh trên trước, hoặc ở cạnh trên phải hay trên trái khi chú thích nói vậy.

Viên cạnh ở tầng dưới, ô trắng hướng xuống

Xoay U để chỗ trống nằm ở cạnh trên trước, xoay D để viên cạnh nằm ngay dưới chỗ đó, rồi F2.

1. Bạn đang có (đầu vào)
3. Sau công thức

Ô trắng nằm ở mặt dưới nên bị khuất. Bạn chỉ thấy ô màu còn lại ở giữa hàng dưới cùng của mặt trước.

Nếu viên cạnh nằm dưới mặt khác, nước D đưa nó tới. Ví dụ viên cạnh nằm dưới mặt trái: D F2.

1. Bạn đang có (đầu vào)
3. Sau công thức

Trong hình trước, viên cạnh nằm hẳn ở phía khuất (mặt trái và mặt dưới), nên chỉ thấy ba viên cạnh trắng đã xong.

Viên cạnh ở tầng giữa, ô trắng hướng sang bên

Viên cạnh nằm cạnh mặt trước, ô trắng hướng sang mặt bên. Xoay U cho chỗ trống ở cạnh trên trước, rồi xoay mặt trước một nước để ô trắng đi lên.

Ô trắng hướng sang phải: F'.

1. Bạn đang có (đầu vào)
3. Sau công thức

Ô trắng hướng sang trái: F.

1. Bạn đang có (đầu vào)
3. Sau công thức

Ở hình thứ hai, ô trắng nằm ở mặt trái nên bị khuất. Bạn chỉ thấy ô màu còn lại ở giữa cột trái của mặt trước.

Viên cạnh ở tầng giữa, ô trắng hướng ra trước

Lần này phải xoay mặt bên. Viên cạnh ở bên phải mặt trước: xoay U cho chỗ trống ở cạnh trên phải, rồi R.

1. Bạn đang có (đầu vào)
3. Sau công thức

Viên cạnh ở bên trái mặt trước: chỗ trống ở cạnh trên trái, rồi L'.

1. Bạn đang có (đầu vào)
3. Sau công thức

Viên cạnh ở tầng dưới, ô trắng hướng ra trước

Xoay D cho viên cạnh nằm ngay dưới mặt trước và U cho chỗ trống ở cạnh trên trước, rồi F' U' R U. Nước F' đưa viên cạnh lên tầng giữa, bên phải, ô trắng vẫn hướng ra trước. U' đưa chỗ trống tới cạnh trên phải. R đưa ô trắng lên. Nước U cuối chỉ để các viên trắng về lại chỗ cũ, cho dễ so với hình; với một mặt, bạn có thể bỏ qua nó.

1. Bạn đang có (đầu vào)
3. Sau công thức

Viên cạnh ở mặt trên nhưng bị ngược

Viên cạnh đã ở mặt trên, nhưng ô trắng hướng ra trước thay vì hướng lên. Làm F U' R U. Nước F đẩy viên cạnh xuống bên phải mặt trước, ô trắng hướng ra trước. Ba nước còn lại giống hệt trường hợp trên: U' đưa chỗ trống tới cạnh trên phải, R đưa ô trắng lên, U trả các viên về chỗ cũ.

Làm lần lượt cho đủ bốn viên cạnh: bạn có một dấu cộng trắng ở mặt trên.

Bước 2: bốn viên góc trắng

Bây giờ tìm một viên góc có ô trắng ở tầng dưới. Xoay D cho viên góc nằm ở góc dưới, trước, bên phải, rồi xoay U cho chỗ trống nằm ngay trên nó (góc trên, trước, phải). Nhìn ô trắng của viên góc:

Ô trắng hướng sang phải

R' D' R: R' hạ chỗ trống xuống, D' đưa viên góc vào, R đưa cả hai lên lại.

1. Bạn đang có (đầu vào)
3. Sau công thức

Ô trắng hướng ra trước

Ảnh gương của trường hợp trên, dùng mặt trước: F D F'.

1. Bạn đang có (đầu vào)
3. Sau công thức

Ô trắng hướng xuống

Đây là trường hợp khó nhất, vì cần xoay viên góc trước: R' D2 R D R' D' R. Bốn nước đầu xoay viên góc cho ô trắng hướng sang phải, ba nước sau chính là trường hợp R' D' R.

1. Bạn đang có (đầu vào)
3. Sau công thức

Ô trắng nằm ở mặt dưới nên bị khuất. Bạn chỉ thấy hai ô màu còn lại của viên góc, ở góc dưới bên phải của mặt trước và góc dưới bên trái của mặt phải.

Viên góc ở mặt trên nhưng bị xoay

Viên góc đã nằm ở mặt trên, nhưng ô trắng hướng ra ngoài. Xoay U cho nó ở góc trên, trước, phải, rồi làm R' D' R D để đẩy nó xuống tầng dưới. Sau đó so lại với ba trường hợp trên. Trong hình, ô trắng hướng sang phải, nên sau khi đẩy xuống, ô trắng vẫn hướng sang phải và bạn làm tiếp R' D' R.

Mẹo khi quên công thức

Có một cách dùng được cho mọi viên góc nằm ở góc trước phải (trên hoặc dưới): cứ lặp lại R' D' R D cho tới khi ô trắng hướng lên ở góc trên, trước, phải. Chậm hơn, nhưng chỉ cần nhớ bốn nước. Chúng tôi đã thử trên trình mô phỏng: với cả bốn trường hợp ở trên, chưa tới 6 lần lặp là xong, và các viên trắng khác ở mặt trên không bị ảnh hưởng.

Hình trên là trường hợp viên góc ở mặt trên bị xoay, ô trắng hướng sang phải: lặp hai lần là xong. Lặp thêm thì ô trắng lại rời khỏi mặt trên, nên hãy dừng ngay khi ô trắng hướng lên.

Xong bốn viên góc là bạn đã giải được một mặt Rubik.

Một mặt khác tầng 1 ở đâu?

Nhìn sang các mặt bên. Ở tầng 1 (bước 1 và 2 của khoá học người mới), hàng trên cùng của mỗi mặt bên phải cùng màu viên trung tâm của mặt đó. Một mặt trắng thì không cần điều này: ô trắng hướng lên là đủ, các ô mặt bên có thể lộn xộn.

Trường hợp may mắn nhất là cả mặt trên chỉ bị lệch một nước. Khi đó một nước U biến mặt trắng thành tầng 1:

Nhưng thường thì các viên trắng nằm sai chỗ so với nhau, và không nước U nào sửa được. Ruwix ghi nhận rằng người chơi hay bị kẹt ngay sau khi xong mặt đầu tiên (Ruwix). Lý do: các bước tiếp theo cần tầng 1 đúng hoàn toàn, chứ không chỉ một mặt.

Vì vậy, nếu mục tiêu là giải cả khối, hãy học cách làm tầng 1 ngay từ đầu. Cách làm gần giống bài này, chỉ thêm một việc: trước khi đưa mỗi viên lên, xoay U cho nó lên đúng chỗ của mình chứ không phải chỗ trống bất kỳ. J Perm cũng nhấn mạnh việc kiểm tra cả hai màu của mỗi viên cạnh trắng, để màu mặt bên khớp với viên trung tâm (J Perm).

Khoá học EasyRubic có hình cho từng trường hợp của hai bước đó:

Luyện thế nào cho nhanh?

1. Làm chậm, nhìn trước. Trước mỗi nước, đoán viên trắng sẽ đi đâu. Ruwix gọi hai bước đầu là phần tương đối trực quan, nên đáng để tự hiểu thay vì học thuộc (Ruwix).
2. Ưu tiên trường hợp ngắn. Nếu có nhiều viên chờ, chọn viên chỉ cần một nước (F, F', R hoặc L') trước.
3. Bấm giờ. Dùng đồng hồ bấm giờ 3x3 của EasyRubic để xem mỗi lần giải một mặt mất bao lâu, rồi cố rút ngắn.
4. Sau đó, chuyển sang tầng 1. Khi một mặt đã dễ, làm lại với yêu cầu khớp màu mặt bên, rồi theo tiếp Cách giải Rubik 3x3 cho người mới.

Với ứng dụng EasyRubic, bạn có thể quét khối thật bằng camera và xem lời giải từng bước trên khối 3D. Tải EasyRubic để tập ngay.

Video tham khảo

Muốn xem bằng hình ảnh chuyển động? Video ngắn dưới đây của kênh Rubik Master trên YouTube minh hoạ thêm cho nội dung bài. Video thuộc về kênh đó và được nhúng trực tiếp từ YouTube.

Nguồn tham khảo

• How To Solve The Rubik's Cube – Beginners Method (Ruwix)
• How To Solve The 3x3 Rubik's Cube – J Perm
• Rubik's Cube – Wikipedia