COLL Rubik: 40 công thức COLL cho CFOP và ZZ, có hình

COLL là gì?

COLL là viết tắt của Corners of the Last Layer, tức các viên góc của tầng cuối. Theo SpeedSolving Wiki, COLL do Lars Petrus đề xuất. Bước này giải các viên góc tầng cuối mà vẫn giữ nguyên hướng của các viên cạnh, nên sau COLL chỉ còn một trường hợp đổi cạnh, gọi là EPLL (SpeedSolving Wiki).

So với cách làm thường của CFOP:

• CFOP thường: OLL làm mặt vàng, rồi PLL đổi chỗ cả góc lẫn cạnh.
• Với COLL: COLL làm mặt vàng và đổi chỗ góc cùng lúc, rồi EPLL chỉ đổi chỗ cạnh.

EPLL chỉ có bốn trường hợp: Ua, Ub, H và Z. SpeedCubeDB ghi rằng sau COLL, bạn gặp một trong bốn trường hợp đó, hoặc không phải làm gì thêm, với xác suất 1/12 (SpeedCubeDB). Bốn công thức này có trong bài 2-look PLL và công thức U perm.

COLL có bao nhiêu trường hợp?

SpeedSolving Wiki đếm 42 trường hợp nếu tính cả trường hợp đối xứng gương, và 24 nếu không tính. Trung bình một trường hợp cần 9,78 nước nếu giải tối ưu (SpeedSolving Wiki).

Trong 42 trường hợp đó có hai trường hợp mặt vàng đã xong sẵn, chỉ còn đổi chỗ góc. Đó thật ra là việc của PLL, nên SpeedCubeDB chỉ liệt kê 40 trường hợp, chia thành 7 nhóm (SpeedCubeDB). Bài này theo cách chia đó:

Nhóm chính là kiểu mặt vàng mà bạn đã biết từ 2-look OLL. Trong mỗi nhóm, các trường hợp có cùng kiểu ô vàng nhưng khác nhau ở cách các viên góc đang đổi chỗ, nên phải nhìn thêm màu ở mặt bên.

Khi nào học COLL thật sự có lợi?

COLL chỉ dùng được khi chữ thập vàng đã có sẵn ngay sau F2L. Ở CFOP, điều đó không xảy ra thường xuyên: bốn viên cạnh tầng trên có 8 kiểu lật như nhau, và chỉ 1 trong 8 kiểu là cả bốn đã vàng. Nghĩa là trung bình chỉ 1 lần trong 8 lần giải.

Vì vậy SpeedSolving Wiki ghi rằng COLL chủ yếu được dùng làm tầng cuối cho phương pháp ZZ, nơi các viên cạnh luôn đúng hướng trước tầng cuối. Với CFOP, COLL là phần bổ sung cho những lần chữ thập vàng tự xuất hiện (SpeedSolving Wiki).

Cuboss, trang tổng hợp bộ công thức của Daniel Wallin, đưa ra hai lời khuyên (Cuboss):

• Học COLL sau khi đã thuộc OLL và PLL đầy đủ, dù có thể bắt đầu ngay sau 2-look OLL và 2-look PLL.
• Có thể bỏ qua nhóm Sune và Antisune, vì Sune và Antisune rất nhanh, nên COLL rồi EPLL thường không nhanh hơn OLL rồi PLL ở hai nhóm này.

Tóm lại:

• Bạn dùng ZZ: COLL đáng học, vì lần giải nào cũng dùng đến.
• Bạn dùng CFOP và chưa dưới 20 giây: chưa cần. Học OLL đầy đủ và PLL đầy đủ trước.
• Bạn dùng CFOP và đã thuộc OLL, PLL: học dần nhóm H, Pi, U, T, L. Đây là những nhóm mà OLL thường chậm hơn.

Cách cầm khối và cách đọc hình

• Mặt vàng ở trên, F2L đã xong. Mặt xanh lá ở trước, mặt phải màu cam.
• Mỗi hình có hai khối: bên trái là trường hợp cần giải, bên phải là sau khi làm công thức. Chỉ tầng trên được tô màu, hai tầng dưới để xám.
• Hình chỉ thấy mặt trên, mặt trước và mặt phải. Hãy xoay mặt trên (U, U' hoặc U2) cho các ô vàng và màu ở mặt trước, mặt phải giống hệt hình rồi mới làm công thức.
• Trong hình, các viên cạnh tầng trên được đặt sẵn để khối giải xong luôn. Trên khối thật, sau COLL thường còn một bước EPLL.

Ký hiệu: Rw là xoay hai lớp bên phải cùng lúc (nhiều trang viết là chữ thường r). D là xoay mặt dưới, L là mặt trái. Công thức có D sẽ kéo F2L đi rồi đưa về, nên đừng lo khi giữa chừng thấy hai tầng dưới bị xáo. Chưa quen ký hiệu, xem Ký hiệu Rubik cho người mới.

Công thức trong bài lấy từ danh sách của SpeedCubeDB, thường là công thức được bình chọn nhiều nhất. Nếu công thức gốc mở đầu bằng y (xoay cả khối), bài đã bỏ nước đó và vẽ hình theo đúng cách cầm, nên bạn không cần xoay cả khối.

Nhóm H: không góc nào vàng, hai cặp ô vàng đối diện

Bốn trường hợp. H4 là công thức H của 2-look OLL, giờ dùng cho đúng một trường hợp mà nó vừa làm vàng vừa xếp đúng góc.

H1: R U R' U R U' R' U R U2 R'

H2: F R U' R' U R U2 R' U' R U R' U' F'

H3: R U R' U R U L' U R' U' L

H4: F R U R' U' R U R' U' R U R' U' F'

Nhóm Pi: không góc nào vàng, một cặp ô vàng

Sáu trường hợp. Pi1 chính là công thức Pi bạn đã biết từ 2-look OLL.

Pi1: R U2 R2 U' R2 U' R2 U2 R

Pi2: R' F2 R U2 R U2 R' F2 U' R U' R'

Pi3: R' U' F' R U R' U' R' F R2 U2 R' U2 R

Pi4: R U R' U' R' F R2 U R' U' R U R' U' F'

Pi5: R U' L' U R' U L U L' U L

Pi6: Rw U R' U R' F R F' R U' R' U R U2 Rw'

Với Pi2 và Pi6, bài chọn công thức thứ hai trong danh sách SpeedCubeDB: Pi2 vì ngắn hơn, Pi6 vì công thức đầu dùng nước S (xoay lớp giữa song song mặt trước), khó cho người mới.

Nhóm U: hai góc vàng cạnh nhau, hai ô vàng cùng một phía

Sáu trường hợp. U3 là công thức U (đèn pha) của 2-look OLL.

U1: R' U' R U' R' U2 R2 U R' U R U2 R'

U2: R' F R U' R' U' R U R' F' R U R' U' R' F R F' R

U3: R2 D R' U2 R D' R' U2 R'

U4: F R U' R' U R U R' U R U' R' F'

U5: R2 D' R U2 R' D R U2 R

U6: R2 D' R U R' D R U R U' R' U' R

U3 và U5 là một cặp: lấy U3, đổi chiều mọi nước R và D (R thành R', D thành D' và ngược lại), bạn được U5. Học hai công thức này cùng ngày.

Nhóm T: hai góc vàng cạnh nhau, hai ô vàng quay ra hai phía

Sáu trường hợp. T5 là công thức T của 2-look OLL.

T1: R U2 R' U' R U' R2 U2 R U R' U R

T2: R' U R U2 R' L' U R U' L

T3: R' F' Rw U R U' Rw' F

T4: F R U R' U' R U' R' U' R U R' F'

T5: Rw U R' U' Rw' F R F'

T6: R' U R2 D Rw' U2 Rw D' R2 U' R

Nhóm L: hai góc vàng nằm chéo nhau

Sáu trường hợp. L5 là công thức L (nơ) của 2-look OLL.

L1: R U R' U R U' R' U R U' R' U R U2 R'