Winter Variation (viết tắt WV) là bộ công thức dùng ở cặp F2L cuối cùng: vừa chèn cặp vào khe, vừa xoay đúng cả bốn góc vàng. Làm xong, mặt trên đã vàng hết, bạn bỏ qua OLL và đi thẳng sang PLL. Bài này giải thích khi nào dùng được WV, cách nhận ra từng trường hợp chỉ bằng ba góc, và đủ 27 trường hợp, mỗi trường hợp một hình.

Mọi công thức trong bài đều được chạy thử trên trình mô phỏng khối Rubik của EasyRubic trước khi đăng.

Winter Variation là gì?

Theo SpeedSolving Wiki, Winter Variation do Lucas Winter đề xuất năm 2005. Bộ này có 27 công thức, mỗi công thức ứng với một cách bốn góc vàng đang bị xoay; tính cả các trường hợp đối xứng (cặp cuối ở khe bên trái) thì là 54 (SpeedSolving Wiki). Wiki cũng xếp WV là một phần nhỏ của VLS, bộ công thức lớn hơn nhiều cho bước cặp cuối.

Vì sao lại là 27? Bốn viên cạnh vàng đã đúng sẵn (xem phần dưới), nên chỉ còn bốn góc. Ba góc đầu mỗi góc có ba cách xoay, góc thứ tư luôn bị ba góc kia quyết định. Ba nhân ba nhân ba là 27.

Khi nào dùng được WV?

WV chỉ dùng được khi khối của bạn đúng như sau:

  • Ba khe F2L đã xong, chỉ còn khe trước bên phải.
  • Các viên cạnh vàng đã đúng hướng. Ba cạnh vàng đang ở mặt trên đều có ô vàng nhìn lên; cạnh vàng thứ tư đang nằm trong khe trống và sẽ nhìn lên khi cặp được chèn vào. Nói cách khác, chèn xong là có chữ thập vàng.
  • Viên góc và viên cạnh của cặp cuối đã ghép thành cặp, nằm trên mặt trên.

Điều kiện thứ hai là lý do WV hợp nhất với các phương pháp định hướng cạnh từ sớm như ZZ hay Petrus, như SpeedSolving Wiki ghi chú. Với CFOP, bạn chỉ thỉnh thoảng gặp đúng tình huống này, nên WV là bộ để học thêm khi đã vững 2-look OLL, không phải bộ học trước.

Trong bài, cặp cuối luôn được đặt ở một vị trí: góc nằm ở góc trước bên phải của mặt trên, ô trắng nhìn về phía bạn; cạnh nằm ngay sau nó, ở giữa cạnh phải của mặt trên. Từ vị trí này, cách chèn thông thường là:

U R U' R'

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

SpeedCubeDB mô tả WV là bộ xoay góc trong lúc giải một cặp có dạng R U' R', đúng là phần cuối của cách chèn trên (SpeedCubeDB). Nếu cặp của bạn đang ở chỗ khác trên mặt trên, xoay U trước cho cặp về đúng vị trí này.

Cách cầm khối và cách đọc hình

  • Mặt vàng ở trên, mặt xanh lá ở trước. Trong hình, mặt phải màu cam.
  • Mỗi hình có hai khối. Khối bên trái là trường hợp bạn đang có, khối bên phải là sau khi làm công thức.
  • Chỉ mặt trên và cặp cuối được tô màu. Các phần đã xong để xám cho dễ nhìn.
  • Trên khối thật, sau công thức các mặt bên của tầng trên thường còn lệch. Đó là việc của PLL.

Một vài công thức có Lw (xoay hai lớp bên trái cùng lúc, cùng chiều với L) và D (mặt dưới). Nếu chưa quen ký hiệu, xem Ký hiệu Rubik cho người mới.

Cách nhận diện: chỉ nhìn ba góc

Khi cặp cuối nằm trên mặt trên, góc vàng thứ tư đang nằm trong khe trống, khó thấy. Nhưng không cần nhìn nó: ba góc còn lại trên mặt trên đã đủ để biết trường hợp. SpeedSolving Wiki cũng nhận diện WV theo cách này.

Mỗi trường hợp bên dưới ghi hướng của ô vàng trên ba góc, theo thứ tự trước trái, sau trái, sau phải:

  • lên: ô vàng nhìn lên trên.
  • trước, sau, trái, phải: ô vàng nằm ở mặt bên đó.

Ví dụ "lên, sau, lên" nghĩa là góc trước trái và góc sau phải có ô vàng nhìn lên, còn góc sau trái có ô vàng nằm ở mặt sau.

Các trường hợp được chia nhóm theo trường hợp OLL mà bạn sẽ gặp nếu chỉ chèn cặp bình thường như ở phần trên. Nếu đã biết 2-look OLL, bạn sẽ thấy tên nhóm quen thuộc: Sune, Antisune, T, L, U, Pi, H. Trong mỗi nhóm, công thức ngắn đứng trước.

Nhóm 0: chèn bình thường là xong

Bỏ qua OLL

Ô vàng của ba góc (trước trái, sau trái, sau phải): lên, lên, phải.

U R U' R'

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Đây là trường hợp may mắn: cách chèn thường cũng làm mặt trên vàng hết. Học nó để nhận ra và không làm thêm gì.

Nhóm Sune

Chèn bình thường sẽ ra Sune. Xem lại Sune và Antisune nếu cần.

Sune 1

Ô vàng của ba góc (trước trái, sau trái, sau phải): lên, sau, sau.

U2 R U2 R'

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Chỉ bốn bước, là trường hợp đầu tiên nên học.

Sune 2

Ô vàng của ba góc (trước trái, sau trái, sau phải): trái, lên, sau.

U2 R2 D R' U2 R D' R2

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Sune 3

Ô vàng của ba góc (trước trái, sau trái, sau phải): trái, sau, sau.

U R U' R2 U2 R U R' U R

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Sune 4

Ô vàng của ba góc (trước trái, sau trái, sau phải): trái, sau, phải.

U R U' R' U' R U R' U R U2 R'

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Nhóm Antisune

Chèn bình thường sẽ ra Antisune.

Antisune 1

Ô vàng của ba góc (trước trái, sau trái, sau phải): trước, lên, lên.

U R U R' U' R U' R'

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Antisune 2

Ô vàng của ba góc (trước trái, sau trái, sau phải): trước, trái, lên.

U2 R' U' R2 U' R2 U2 R

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Antisune 3

Ô vàng của ba góc (trước trái, sau trái, sau phải): trước, trái, phải.

U R U' R2 U' R U' R' U2 R

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Antisune 4

Ô vàng của ba góc (trước trái, sau trái, sau phải): lên, trái, lên.

U R U' R' U R' U' R U' R' U2 R

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Nhóm T

Chèn bình thường sẽ ra trường hợp T (hai góc kề nhau có ô vàng nhìn lên, hai góc kia nhìn sang hai bên).

T 1

Ô vàng của ba góc (trước trái, sau trái, sau phải): trước, lên, sau.

L' U R U' R' L

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Chỉ là cách chèn thường kẹp giữa L' và L. Rất dễ nhớ.

T 2

Ô vàng của ba góc (trước trái, sau trái, sau phải): lên, sau, lên.

U R2 D R' U' R D' R2

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

T 3

Ô vàng của ba góc (trước trái, sau trái, sau phải): trái, lên, phải.

Lw' U2 Lw F2 U L' U L

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

T 4

Ô vàng của ba góc (trước trái, sau trái, sau phải): lên, trái, phải.

R' F' R U2 R U2 R' F

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Nhóm L

Chèn bình thường sẽ ra trường hợp L, còn gọi là hình nơ (hai góc chéo nhau có ô vàng nhìn lên).

L 1

Ô vàng của ba góc (trước trái, sau trái, sau phải): lên, lên, lên.

U L' U2 R U R' U2 L

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Dễ nhầm với trường hợp bỏ qua OLL: ở đây cả ba góc đều nhìn lên, còn ở trường hợp bỏ qua thì góc sau phải nhìn sang phải.

L 2

Ô vàng của ba góc (trước trái, sau trái, sau phải): lên, lên, sau.

R' F R U R U' R' F'

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

L 3

Ô vàng của ba góc (trước trái, sau trái, sau phải): trước, sau, phải.

U R U R D R' U2 R D' R2

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

L 4

Ô vàng của ba góc (trước trái, sau trái, sau phải): trái, trái, phải.

U2 R U' R' U R U' R' U R U2 R'

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Nhóm U

Chèn bình thường sẽ ra trường hợp U, còn gọi là đèn pha (hai góc kề nhau có ô vàng nhìn lên, hai góc kia cùng nhìn về một phía).

U 1

Ô vàng của ba góc (trước trái, sau trái, sau phải): trước, lên, phải.

U2 R U2 R2 U' R U' R' U2 R

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

U 2

Ô vàng của ba góc (trước trái, sau trái, sau phải): lên, sau, phải.

U R' D' R U R' D R2 U2 R'

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

U 3

Ô vàng của ba góc (trước trái, sau trái, sau phải): lên, trái, sau.

R' F2 R2 U' R' U' R U R' F2

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

U 4

Ô vàng của ba góc (trước trái, sau trái, sau phải): trái, lên, lên.

R U' R' U2 R U' R' U2 R U R'

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Công thức này chỉ dùng R và U, rất dễ xoay nhanh.

Nhóm Pi

Chèn bình thường sẽ ra trường hợp Pi (không góc nào nhìn lên, hai ô vàng cùng nằm ở một mặt bên, hai ô còn lại nằm ở hai mặt kề với mặt đó).

Pi 1

Ô vàng của ba góc (trước trái, sau trái, sau phải): trước, sau, lên.

U2 F' R U2 R' U2 R' F R

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Pi 2

Ô vàng của ba góc (trước trái, sau trái, sau phải): trái, trái, lên.

U R U R2 U' R2 U' R2 U2 R

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Pi 3

Ô vàng của ba góc (trước trái, sau trái, sau phải): trái, trái, sau.

U2 R U2 R2 U2 R U R' U R

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Pi 4

Ô vàng của ba góc (trước trái, sau trái, sau phải): trước, sau, sau.

R2 U R' U R' U' R U R U2 R2

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Nhóm H

Chèn bình thường sẽ ra trường hợp H (không góc nào nhìn lên, ô vàng ở hai mặt bên đối diện, đối xứng).

H 1

Ô vàng của ba góc (trước trái, sau trái, sau phải): trái, sau, lên.

U2 R U' R' U R U2 R'

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

H 2

Ô vàng của ba góc (trước trái, sau trái, sau phải): trước, trái, sau.

U R U R' U' R U R' U' R U' R'

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Nên học WV theo thứ tự nào?

  1. Vững nền trước. WV chỉ đáng học khi bạn đã làm 2-look OLL và F2L trôi chảy.
  2. Học các công thức ngắn và giống cách chèn thường trước: Sune 1, T 1, Antisune 1, H 1, U 4. Chúng ngắn, hoặc gần giống cách chèn thường, hoặc chỉ dùng R và U, nên nhớ rất nhanh.
  3. Mỗi ngày vài trường hợp. Đặt khối vào đúng trường hợp bằng cách làm ngược công thức, rồi giải lại nhiều lần cho đến khi tay tự nhớ.
  4. Tập nhận diện riêng. Nhìn ba góc rồi đọc to nhóm và số thứ tự trước khi xoay. Nhận diện chậm sẽ làm mất hết thời gian bạn tiết kiệm được.

Nếu dùng CFOP, đừng cố bẻ F2L để lúc nào cũng gặp WV. Gặp thì dùng, không gặp thì chèn bình thường rồi làm OLL như cũ.

Video tham khảo

Muốn xem bằng hình ảnh chuyển động? Video ngắn dưới đây của kênh The Cubing Connoisseur trên YouTube minh hoạ thêm cho nội dung bài. Video thuộc về kênh đó và được nhúng trực tiếp từ YouTube.

Winter Variation: The Hidden Gem of SpeedcubingVideo · The Cubing Connoisseur · YouTube

Câu hỏi thường gặp

Winter Variation có thay được OLL không?

Không hoàn toàn. WV chỉ dùng được khi chữ thập vàng đã có sẵn và cặp cuối đã ghép xong trên mặt trên. Các trường hợp khác bạn vẫn cần OLL.

WV khác Summer Variation thế nào?

Cả hai đều xoay góc trong lúc chèn cặp cuối, nhưng cho hai vị trí cặp khác nhau. SpeedSolving Wiki liệt kê Summer Variation là một biến thể liên quan, dùng cho trường hợp cặp được chèn bằng R U R'.

Cặp cuối ở khe trước bên trái thì sao?

Mỗi trường hợp có một bản đối xứng cho khe bên trái, nên tổng cộng có 54 trường hợp. Cách đơn giản nhất là xoay cả khối để khe trống về bên phải rồi dùng 27 công thức trong bài.

Người dùng CFOP có nên học WV?

Nên học sau khi đã thuộc đủ 57 OLL hoặc ít nhất 2-look OLL thật nhanh. WV hữu ích nhất cho người giải ZZ hoặc Petrus, vì ở đó chữ thập vàng luôn có sẵn trước cặp cuối.

Học hết 27 trường hợp mất bao lâu?

Tùy người. Nếu học vài trường hợp mỗi ngày như gợi ý trên, bạn sẽ đi hết bộ trong vài tuần. Quan trọng là nhận diện nhanh, không chỉ nhớ công thức.

EasyRubic Editorial

Những ghi chú dễ hiểu dành cho người muốn tự tay giải khối Rubik đầu tiên.

Sẵn sàng cho nước xoay đầu tiên?

Xem từ cách đọc ký hiệu đến từng bước hoàn thành khối.

Bắt đầu với bước 0

Học giải Rubik 3x3 từng bước · Bấm giờ Rubik 3x3 online