Bài này là bảng tra công thức Rubik 5x5 cho cách giải quy về 3x3: ghép tâm, hai tâm cuối, ghép cạnh, hai cạnh cuối, parity cạnh và năm công thức 3x3 dùng ở cuối. Mỗi công thức có một cặp hình trước và sau, nên bạn chỉ cần tìm bước đang làm, so khối của mình với hình rồi xoay theo.

Tìm nhanh trường hợp

Nhìn khối từ trên xuống, bấm vào hình giống khối của bạn để xem cách giải. Ô xám là ô chưa cần để ý.

  • Trường hợp 1

    2R2B2U22LU22R′U22RU2F22RF22L′B22R2

    2R2 B2 U2 2L U2 2R' U2 2R U2 F2 2R F2 2L' B2 2R2

    1. Bạn đang có (đầu vào)
    2. Sau công thức
    Xem trong bài →
  • Trường hợp 2

    URU′R′U′F′UF

    Đưa một cụm cạnh từ tầng trên vào tầng giữa bên phải: U R U' R' U' F' U F. Bản bên trái và các ca khác ở bài cách giải Rubik tầng 2.

    1. Bạn đang có (đầu vào)
    2. Sau công thức
    Xem trong bài →
  • Trường hợp 3

    FRUR′U′F′

    Chữ thập vàng: F R U R' U' F'.

    1. Bạn đang có (đầu vào)
    2. Sau công thức
    Xem trong bài →
  • Trường hợp 4

    RUR′URU2R′

    Mặt vàng (Sune): R U R' U R U2 R'.

    1. Bạn đang có (đầu vào)
    2. Sau công thức
    Xem trong bài →
  • Trường hợp 5

    R′FR′B2RF′R′B2R2

    Đưa góc vàng về đúng chỗ: R' F R' B2 R F' R' B2 R2.

    1. Bạn đang có (đầu vào)
    2. Sau công thức
    Xem trong bài →
  • Trường hợp 6

    2R2B2U22LU22R′U22RU2F22RF22L′B22R2

    1. Parity cạnh: 2R2 B2 U2 2L U2 2R' U2 2R U2 F2 2R F2 2L' B2 2R2
    1. Bạn đang có (đầu vào)
    2. Sau công thức
    Xem trong bài →

Mọi chuỗi nước dưới đây đều đã được chạy trên trình mô phỏng khối 5x5 của EasyRubic, và hình nào cũng được vẽ từ chính chuỗi nước in bên dưới nó. Bài không giải thích lại từng bước từ đầu. Nếu bạn mới cầm khối 5x5 lần đầu, đọc cách giải Rubik 5x5 cho người mới trước, rồi quay lại đây khi cần tra.

Khối Rubik 5x5 đã giải xong
Ảnh: Hellbus / Wikimedia Commons, CC BY 3.0

Cách đọc ký hiệu và hình

Ký hiệu của khối 5x5 giống khối 4x4, thêm một loại nước cho lát giữa:

  • R, L, U, D, F, B: chỉ xoay lớp ngoài cùng, như trên khối 3x3. Dấu ' là ngược chiều kim đồng hồ, số 2 là nửa vòng.
  • Rw, Lw, Uw, Dw: xoay hai lớp ngoài cùng lúc (w là wide).
  • 2R, 2L: chỉ xoay lớp thứ hai tính từ bên phải (hoặc bên trái), lớp ngoài đứng yên.
  • 3R: chỉ xoay lát chính giữa, theo chiều của R. 3Rw là ba lớp bên phải cùng lúc.
  • x: nghiêng cả khối về phía sau một nấc, như khi làm R.

Trong mỗi cặp hình, khối bên trái là trước khi xoay, khối bên phải là sau khi xoay. Ô xám là ô chưa cần để ý ở bước đó. Hình nhìn từ góc trên, thấy mặt trên, mặt trước và mặt phải.

Chưa quen ký hiệu nhiều lớp thì xem bài ký hiệu Rubik 4x4: mọi ký hiệu ở đó dùng nguyên cho 5x5.

Khối 5x5 cần bao nhiêu công thức?

Theo Wikipedia, mỗi mặt khối 5x5 có một viên trung tâm cố định, tám viên trung tâm di chuyển được, và mỗi cạnh có ba viên: một viên cạnh giữa và hai viên cạnh ngoài. Công thức của 5x5 chỉ phục vụ hai việc: gom tám viên trung tâm về quanh viên cố định, và ghép ba viên cạnh thành một cụm.

J Perm chỉ in hai công thức cho cả bài hướng dẫn 5x5 của mình: một để lật cạnh, một cho parity. Phần còn lại anh dạy bằng các nước cơ bản (J Perm). Ruwix cũng chỉ dùng một công thức ghép cạnh và một công thức cho hai cạnh cuối (Ruwix). Nói cách khác, bạn không cần thuộc nhiều. Bảng này gom thêm các bản đối xứng và các ca hay gặp để bạn đỡ phải tự nghĩ.

Bước 1: Công thức ghép tâm

Lớp ngoài không bao giờ làm hỏng tâm. Chỉ các nước nhiều lớp (Rw, Lw, 3R...) mới đưa viên trung tâm từ mặt này sang mặt khác. Trong các hình của bước này, chỉ viên trung tâm có màu.

Đưa một dải ba viên lên mặt trên

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Mặt trắng đã xong và đang ở dưới. Mặt trên (vàng) còn thiếu cột trái, dải vàng cuối cùng đứng ở cột phải của mặt trước. Làm Rw U2 Rw': dải đi lên, sang cột trái, rồi Rw' trả cột phải của mặt dưới về chỗ cũ.

Chuỗi này chỉ đổi chỗ cột phải mặt trước với cột trái mặt trên, viên cố định không đi đâu cả. Đây là công thức bạn dùng nhiều nhất trong cả bước tâm.

Gom đủ dải trước khi đưa lên

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Cột phải mặt trước mới có hai viên vàng ở trên, viên thứ ba nằm ở hàng dưới của mặt phải. Dw' trượt hàng dưới sang, viên vàng về chân cột. Dải đã đủ, làm tiếp Rw U2 Rw'. Viên ở hàng trên thì trượt bằng Uw, viên ở hàng dưới thì bằng Dw.

Hai tâm cuối: đổi dải giữa

Cầm khối cho hai tâm đã xong ở mặt trái và mặt phải, hai tâm chưa xong ở mặt trên và mặt trước. Trong các hình, tâm trên là đỏ, tâm trước là xanh lá. Ruwix nhắc rằng khi chỉ còn hai tâm, bạn lo xong một tâm thì tâm kia tự xong (Ruwix).

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Hai viên đỏ nằm ở hai đầu cột giữa của mặt trước, hai viên xanh lá nằm hai bên viên cố định trên mặt trên: 3R U 3R'. Dấu cộng của cả hai mặt xong cùng lúc. Làm việc này trước các dải bên, vì U ở giữa cũng xoay bốn viên góc của tâm trên.

Hai tâm cuối: đổi dải bên

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Dải xanh lá ở cột trái mặt trên, dải đỏ ở cột phải mặt trước: Rw U2 Rw'.

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Bản tay trái, khi dải xanh lá ở cột phải mặt trên và dải đỏ ở cột trái mặt trước: Lw' U2 Lw.

Hai tâm cuối: chỉ lệch một viên

Không thấy dải nào để đổi thì sửa từng viên. Hai công thức dưới đây chỉ di chuyển ba viên trung tâm, mọi viên trung tâm khác đứng yên.

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Một viên cạnh của tâm (viên nằm sát viên cố định) bị lạc: viên đỏ ở giữa cột phải mặt trước, viên xanh lá ở giữa cột phải mặt trên. Làm Rw U' 3R U Rw' U' 3R' U. Mẹo nhớ: bốn cặp nước, hai lớp phải và lát giữa thay phiên nhau.

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Một viên góc của tâm bị lạc: viên đỏ ở góc dưới phải mặt trước, viên xanh lá ở góc gần bên phải mặt trên. Làm Rw U Lw' U' Rw' U Lw U'.

Hai công thức "một viên" này đủ để xong mọi ca của hai tâm cuối, chỉ chậm hơn đổi cả dải. Từng ca có hình riêng trong bài cách ghép tâm Rubik 5x5.

Bước 2: Công thức ghép cạnh

Tâm đã xong. Từ đây mỗi công thức mở bằng Uw hoặc Dw đều phải đóng bằng nước ngược lại, nếu không tâm bị lệch một hàng. Chuẩn bị chung cho cả ba công thức ghép: viên cạnh giữa ở cạnh trước-phải, viên cạnh ngoài cùng màu ở cạnh trước-trái.

Viên ngoài ở nửa trên

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Xoay U để cạnh trên-phải là một cạnh chưa ghép, rồi làm Uw' R U R' Uw. Cụm mới nằm ở cạnh trên-trái, cạnh trên-phải bị tách ra để thế chỗ. Ruwix dùng đúng chuỗi này cùng bản đối xứng.

Viên ngoài ở nửa dưới

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Lần này cạnh bị kéo xuống là cạnh trên-sau, nên nó phải là cạnh chưa ghép. Làm Dw R U R' Dw', cụm mới nằm ở cạnh trên-trước.

Cả hai viên ngoài cùng lúc

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Hai viên ngoài đã ở cạnh trước-trái, một trên một dưới: Uw' Dw R U R' Uw Dw'. Lát giữa đứng yên, hai lát ngoài dời sang phải, ba viên thẳng hàng rồi được cất lên cạnh trên-trái.

Lật một cạnh

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Viên ngoài quay sai màu thì lật cả cạnh chứa nó. Cạnh ở trước-phải: R U R' F R' F' R, công thức J Perm in cho việc này (J Perm). Cạnh đó lộn ngược tại chỗ, các cạnh khác chỉ đổi chỗ trong tầng trên, không cụm nào bị tách.

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Cạnh ở trước-trái: dùng bản tay trái L' U' L F' L F L'. Đây là cách nhanh nhất để sửa viên ngoài quay ngược trước khi ghép.

Hai cạnh cuối

Khi chỉ còn hai cạnh chưa ghép, đặt chúng ở trước-trái và trước-phải. Viên cạnh giữa của mỗi cạnh đã ở đúng cạnh của nó, chỉ các viên ngoài nằm lẫn. Viên ngoài không mang màu của viên giữa bên cạnh là viên lạ.

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Viên lạ bên trái ở nửa trên, viên lạ bên phải ở nửa dưới: Uw' R U R' F R' F' R Uw. Đây là công thức ghép có nước lật chèn vào giữa, nên không cần cạnh nào để thế chỗ.

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Viên lạ bên trái ở nửa dưới, viên lạ bên phải ở nửa trên: Dw R U R' F R' F' R Dw'.

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Hai viên lạ nằm ngang nhau (cùng nửa trên như hình, hoặc cùng nửa dưới): lật cạnh trước-phải bằng R U R' F R' F' R trước để chúng thành chéo nhau, rồi làm một trong hai công thức trên.

Bước 3: Công thức parity 5x5

Đôi khi cạnh cuối cùng có viên giữa đúng, nhưng hai viên ngoài bị đổi chỗ cho nhau nên màu ngược. Không nước lớp ngoài nào sửa được, và lật cạnh cũng vô ích vì cả ba viên lật cùng nhau. J Perm gọi đây là parity của 5x5: cuối bước ghép cạnh còn đúng một cạnh chưa xong (J Perm). Ruwix thì viết rằng khối 5x5 không có parity. Hai cách nói không mâu thuẫn: theo Wikipedia, parity kiểu 4x4 không thể xảy ra sau khi khối lẻ đã quy về 3x3, còn ca này nằm ở bước ghép cạnh, trước lúc đó.

Bản dùng lớp trong

Xem 3D trước và sau
  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Cầm khối cho cạnh đó ở trên-trước, rồi làm:

2R2 B2 U2 2L U2 2R' U2 2R U2 F2 2R F2 2L' B2 2R2

Trên mô phỏng, chuỗi này chỉ đổi chỗ hai viên ngoài của cạnh trên-trước, mọi viên cạnh và viên góc khác đứng yên. Đây là đúng chuỗi OLL parity trong công thức Rubik 4x4. Trên 5x5, lớp thứ hai là lớp chứa viên ngoài, nên nó đổi hai viên ngoài mà không đụng viên giữa.

Bản của J Perm

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

J Perm dùng một chuỗi xoay nhiều lớp:

Rw U2 x Rw U2 Rw U2 3Rw' U2 Lw U2 Rw' U2 Rw U2 Rw' U2 Rw'

Cách cầm giống bản trên. Trên mô phỏng, nó cũng đổi hai viên ngoài của cạnh trên-trước, và đổi chỗ nguyên cụm cạnh trên-trái với cụm trên-phải. Không cụm nào bị tách, nên ở bước ghép cạnh điều đó không sao. Bạn chỉ cần thuộc một trong hai bản, chọn bản nào tay xoay trôi hơn.

Bước 4: Công thức 3x3 dùng trên khối 5x5

Tâm và cạnh đã xong thì chỉ xoay lớp ngoài, coi mỗi khối tâm là một viên trung tâm và mỗi cụm ba viên là một viên cạnh. Trên mô phỏng, cả năm công thức dưới đây không tách cụm cạnh nào và không đụng vào tâm. Cầm mặt vàng ở trên, như các bước cuối của khoá học 3x3.

Tầng 2

Xem 3D trước và sau
  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Đưa một cụm cạnh từ tầng trên vào tầng giữa bên phải: U R U' R' U' F' U F. Bản bên trái và các ca khác ở bài cách giải Rubik tầng 2.

Tầng 3

Xem 3D trước và sau
  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Chữ thập vàng: F R U R' U' F'.

Xem 3D trước và sau
  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Mặt vàng (Sune): R U R' U R U2 R'.

Xem 3D trước và sau
  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Đưa góc vàng về đúng chỗ: R' F R' B2 R F' R' B2 R2.

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Đưa cạnh vàng về đúng chỗ: R U' R U R U R U' R' U' R2.

Mỗi công thức làm mấy lần cho từng ca thì xem bài công thức Rubik 3x3 đầy đủ. J Perm nhấn mạnh rằng khác với 4x4, khối 5x5 không có PLL parity (J Perm). Vì vậy nếu tầng 3 ra một hình lạ, nhiều khả năng một cụm cạnh hoặc một khối tâm đã bị ghép sai từ trước.

Bảng công thức Rubik 5x5 cần thuộc

Phần 3x3 bạn đã biết. Riêng khối 5x5, đây là tám công thức nên thuộc lòng, mỗi công thức một hình:

  1. Đưa dải tâm lên: Rw U2 Rw'
  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức
  1. Hai tâm cuối, một viên cạnh của tâm: Rw U' 3R U Rw' U' 3R' U
  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức
  1. Hai tâm cuối, một viên góc của tâm: Rw U Lw' U' Rw' U Lw U'
  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức
  1. Ghép viên ngoài nửa trên: Uw' R U R' Uw
  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức
  1. Ghép viên ngoài nửa dưới: Dw R U R' Dw'
  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức
  1. Lật cạnh trước-phải: R U R' F R' F' R
  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức
  1. Hai cạnh cuối: Uw' R U R' F R' F' R Uw
  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức
  1. Parity cạnh: 2R2 B2 U2 2L U2 2R' U2 2R U2 F2 2R F2 2L' B2 2R2
Xem 3D trước và sau
  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Công thức 7 chỉ là công thức 4 với công thức 6 lồng vào giữa, nên thực ra chỉ có bảy chuỗi mới phải nhớ.

So với công thức Rubik 4x4

Nếu đã giải được 4x4, bạn mang sang được gần hết:

  • Giống nhau: Rw U2 Rw' cho tâm, Uw' R U R' Uw để ghép cạnh, R U R' F R' F' R để lật, và chuỗi parity lớp trong ở trên.
  • Khác nhau: khối 5x5 có viên trung tâm cố định nên không bao giờ xếp nhầm thứ tự màu, và không có PLL parity. Bù lại, mỗi cạnh có ba viên, viên ngoài chỉ khớp một bên của viên giữa, nên bạn phải để ý chiều màu khi ghép.
  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Hình trên là chỗ khác rõ nhất: trên 5x5, Uw' và Dw đi cùng nhau để hai viên ngoài cùng đến hai bên viên giữa, trong khi lát giữa đứng yên. Theo Wikipedia, viên ngoài không lật tại chỗ được vì hình dạng bên trong của nó, nên muốn đổi chiều màu của nó thì phải lật cả cạnh (Wikipedia).

Bảng tương ứng của khối nhỏ hơn nằm ở bài công thức Rubik 4x4.

Nên học theo thứ tự nào?

  • Buổi đầu: Rw U2 Rw' và Uw' R U R' Uw. Chỉ với hai chuỗi này và các nước lớp ngoài, bạn đã gom được phần lớn tâm và cạnh.
  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức
  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức
  • Tiếp theo: lật cạnh và hai cạnh cuối. Luyện đến khi bạn nhìn là biết viên lạ nằm chéo hay nằm ngang.
  • Sau cùng: hai công thức "một viên" của hai tâm cuối và công thức parity. Chuỗi parity dài nhất, nên tập từng đoạn ba, bốn nước rồi mới nối lại.

Bấm giờ trên đồng hồ bấm giờ 5x5 để thấy bước nào tốn thời gian nhất. Chưa có khối thì xem nên mua Rubik 5x5 nào.

Video tham khảo

Kênh Noah Richardson (tiếng Anh) có một video ngắn về hai tâm cuối của khối 5x5, phần mà người mới hay bí nhất.

5x5 LAST 2 CENTERS SHORT | #shortsVideo · Noah Richardson · YouTube

Nguồn tham khảo

Câu hỏi thường gặp

Giải Rubik 5x5 cần thuộc bao nhiêu công thức?

Ngoài các công thức 3x3, khoảng bảy đến tám công thức là đủ: một cho tâm, hai cho hai tâm cuối, hai để ghép cạnh, một để lật, một cho hai cạnh cuối và một cho parity. Bảng ở trên liệt kê đủ.

Công thức Rubik 3x3 có dùng được cho 5x5 không?

Có, sau khi đã ghép xong tâm và cạnh. Từ đó bạn chỉ xoay lớp ngoài, và công thức 3x3 không tách cụm cạnh hay phá tâm nào.

Khối 5x5 có OLL parity và PLL parity như 4x4 không?

Không có PLL parity. Ca duy nhất là parity cạnh ở cuối bước ghép cạnh, khi hai viên ngoài của một cạnh bị đổi chỗ. Sửa bằng công thức parity ở bước 3 rồi giải tiếp như 3x3.

Làm sai giữa chừng một công thức thì sao?

Ở bước tâm và cạnh, làm nốt nước đóng (ví dụ Uw hay Rw' ở cuối) là tâm trở về chỗ. Nếu sai giữa công thức parity, tâm và cạnh có thể bị tách, khi đó ghép lại phần bị tách rồi tiếp tục.

Vì sao công thức 5x5 ở các trang khác lại khác?

Mỗi việc có nhiều chuỗi nước làm được. Bài này chọn những chuỗi ngắn, dễ kiểm tra, và đã chạy thử từng chuỗi trên mô phỏng. Nếu bạn đã quen một bản khác và nó cho cùng kết quả, cứ giữ bản đó.

Ảnh bìa: Mike Gonzalez (TheCoffee) / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0

EasyRubic Editorial

Những ghi chú dễ hiểu dành cho người muốn tự tay giải khối Rubik đầu tiên.

Sẵn sàng cho nước xoay đầu tiên?

Xem từ cách đọc ký hiệu đến từng bước hoàn thành khối.

Bắt đầu với bước 0

Học giải Rubik 3x3 từng bước · Bấm giờ Rubik 3x3 online