Cách giải Rubik 3x3 cho người mới: 7 bước từng tầng

Trước khi giải: ba điều cần biết

• Viên trung tâm không bao giờ đổi chỗ. Viên nằm giữa mỗi mặt cố định so với nhau, nên màu viên trung tâm là màu của cả mặt đó.
• Khối có 3 loại viên: 6 viên trung tâm (1 màu), 12 viên cạnh (2 màu) và 8 viên góc (3 màu). Mỗi màu trên một viên là một ô, ví dụ ô trắng. Ta đưa từng viên vào đúng chỗ, không giải "từng màu". Tầng cũng gọi theo màu, không theo vị trí: tầng 1 có viên trung tâm trắng, tầng 2 ở giữa, tầng 3 có viên trung tâm vàng.
• Đừng lo vì con số khổng lồ. Khối 3x3 có khoảng 43 tỷ tỷ (43.252.003.274.489.856.000) trạng thái khác nhau (Wikipedia), nhưng mỗi bước dưới đây chỉ có vài trường hợp để so.

Cách đọc hình: hình mỗi trường hợp giống hệt hình trong bài học. Giữ mặt trước (mặt có chữ HƯỚNG VỀ BẠN trong hình) luôn quay về phía bạn, lúc so hình và suốt lúc làm công thức. Hình có chữ MẶT SAU, XA BẠN là hình nhìn từ phía sau: đừng xoay khối, chỉ nghiêng để nhìn. Từ Bước 5, hình nhìn từ trên xuống: ô giữa là mặt trên, các dải viền là ô mặt bên, mặt trước ở dưới. Ô xám (ở hình nhìn từ trên là ô trắng) là ô chưa cần để ý. Dưới mỗi hình là công thức từng nước và nút xoay thử trên khối 3D.

Bước 1: Chữ thập trắng

Ghép 4 viên cạnh có ô trắng quanh viên trung tâm trắng, ô còn lại của mỗi viên cùng màu viên trung tâm mặt bên.

Cách cầm khối: viên trung tâm trắng ở trên, viên trung tâm vàng ở dưới.

Tìm viên nào: 4 viên cạnh có ô trắng (2 màu), có thể ở bất kỳ đâu. Với mỗi viên, xoay cả khối cho viên trung tâm cùng màu thứ hai của nó (ví dụ xanh lá) ở mặt trước, rồi xem viên cạnh ở tầng nào, ô trắng ở mặt nào.

Tầng 3, ô trắng ở mặt dưới: viên cạnh nằm ngay dưới viên trung tâm cùng màu. Lật thẳng lên: F2

Tầng 3, ô trắng ở mặt trước: D R F' R'

Tầng 2 bên phải, ô trắng ở mặt phải: ô mặt trước đã cùng màu viên trung tâm, một nước là xong: F'

Tầng 2 bên trái, ô trắng ở mặt trái: tương tự, một nước: F

Chưa giống hình nào? Viên cạnh ở tầng 3 thì xoay mặt dưới (D) đưa nó về mặt trước rồi so lại; ở phía sau tầng 2 hay đã ở tầng 1 nhưng sai thì có hình trong bài học. Thấy khó, bài Chữ thập trắng Rubik: 2 cách làm dấu cộng trắng chỉ thêm cách "hoa cúc", dễ hơn cho lần đầu.

Xoay thử Bước 1 trên khối 3D, cả 12 trường hợp.

Bước 2: Viên góc tầng 1

Cách cầm khối: lật khối, viên trung tâm vàng ở trên, chữ thập trắng ở dưới. Giữ vàng ở trên đến bước cuối.

Tìm viên nào: 4 viên góc có ô trắng (3 màu). Với mỗi viên, xoay cả khối cho 2 viên trung tâm cùng màu 2 ô kia ở mặt trước và mặt phải, rồi xoay U đưa viên góc lên ngay trên chỗ của nó, trước bên phải. Ô trắng ở mặt nào?

Ô trắng ở mặt phải: trường hợp dễ nhất, ba nước: R U R'

Ô trắng ở mặt trước: đối xứng với hình trên, dùng mặt trước: F' U' F

Ô trắng ở mặt trên: R U2 R' U' đưa ô trắng sang mặt phải, rồi ghép như hình đầu: R U R'

Viên góc đã ở tầng 1 nhưng sai: sai hướng hoặc sai chỗ. R U R' U' đẩy viên góc lên tầng 3, rồi ghép lại: R U R'

Cách tìm chỗ cho viên góc và lỗi hay gặp: bài Cách giải Rubik tầng 1.

Xoay thử Bước 2 trên khối 3D.

Bước 3: Viên cạnh tầng 2

Cách cầm khối: viên trung tâm vàng ở trên, tầng 1 đã xong ở dưới.

Tìm viên nào: 4 viên cạnh không có ô vàng, thường ở tầng 3, đôi khi kẹt sai ở tầng 2. Xoay U cho ô mặt bên của viên cạnh cùng màu viên trung tâm mặt trước (thành chữ T ngược), rồi nhìn ô mặt trên:

Ô mặt trên cùng màu viên trung tâm mặt phải: ghép viên cạnh sang phải: U R U' R' U' F' U F

Ô mặt trên cùng màu viên trung tâm mặt trái: ghép viên cạnh sang trái: U' L' U L U F U' F'

Viên cạnh đã ở tầng 2 nhưng sai: ví dụ đúng chỗ nhưng hai ô bị ngược. Ghép sang phải để đẩy nó ra, xoay U2, rồi ghép sang phải lần nữa.

Kẹt ở chỗ bên trái thì ghép sang trái để đẩy ra, U2, rồi ghép sang phải (có hình trong bài học). Mọi trường hợp kẹt: bài Cách giải Rubik tầng 2.

Xoay thử Bước 3 trên khối 3D.

Bước 4: Chữ thập vàng

Lật 4 viên cạnh của tầng 3 cho ô vàng lên mặt trên, chưa cần khớp màu mặt bên. Từ đây, mỗi bước chỉ dùng một công thức, khác nhau ở số lần làm.

Cách cầm khối: như bước trước, viên trung tâm vàng ở trên.

Tìm viên nào: 4 viên cạnh của tầng 3 (bỏ qua viên góc). Ô vàng của chúng ở mặt trên tạo hình gì? Công thức:

F R U R' U' F'

Đường vàng nằm ngang: giữ đường vàng nằm ngang, làm công thức một lần.

Chữ L vàng ở góc sau bên trái: giữ chữ L ở góc sau bên trái, làm công thức hai lần.

Chỉ có viên trung tâm vàng: không viên cạnh nào có ô vàng ở mặt trên. Làm một lần, xoay U2, rồi hai lần nữa.

Bước 4 đến 7 là tầng 3; bài Cách giải Rubik tầng 3 giải thích kỹ, có cả phần cho lúc khối "bị hỏng".

Xoay thử Bước 4 trên khối 3D.

Bước 5: Mặt vàng

Xoay 4 viên góc của tầng 3 để cả mặt trên thành màu vàng. Công thức của bước này có tên là Sune:

R U R' U R U2 R'

Cách cầm khối: như bước trước, viên trung tâm vàng ở trên.

Tìm viên nào: 4 viên góc của tầng 3; viên có ô vàng không ở mặt trên là viên cần xoay. Đếm số viên góc có ô vàng ở mặt trên (0, 1 hay 2), xem ô vàng còn lại ở mặt nào, rồi xoay U cho khớp hình. Khi chỉ có 1 viên góc vàng ở mặt trên, giữ nó ở trước bên trái:

1 viên góc vàng ở mặt trên, viên góc trước bên phải có ô vàng ở mặt trước: Sune một lần là xong.

1 viên góc vàng ở mặt trên, viên góc trước bên phải có ô vàng ở mặt phải: Sune, xoay U2, rồi Sune lần nữa.

Có 0 hoặc 2 viên góc vàng ở mặt trên? Đó là 5 trường hợp còn lại, mỗi trường hợp là Sune hai hoặc ba lần, có khi xen nước U; hình và từng nước có trong bài học.

Xoay thử Bước 5 trên khối 3D, đủ 7 trường hợp.

Bước 6: Đưa viên góc vàng về đúng chỗ

Đưa 4 viên góc của tầng 3 về đúng chỗ. Công thức (giới giải Rubik tốc độ gọi là A-perm) giữ nguyên viên góc trước bên trái và đổi chỗ ba viên còn lại:

R' F R' B2 R F' R' B2 R2

Cách cầm khối: như bước trước, viên trung tâm vàng ở trên.

Tìm viên nào: viên góc của tầng 3 đã đúng chỗ: 2 ô mặt bên (bỏ qua ô vàng) cùng màu 2 viên trung tâm sát nó. Xoay U để tìm, thử đủ 4 vị trí. Có 1 viên thì xoay cả khối đặt nó ở trước bên trái.

Viên góc trước bên trái đúng chỗ, 3 viên kia đi theo chiều kim đồng hồ: làm công thức 1 lần.

Viên góc trước bên trái đúng chỗ, 3 viên kia đi ngược chiều kim đồng hồ: làm công thức 2 lần, giữ nguyên cách cầm.

Có 2 viên góc đúng chỗ, cạnh nhau hoặc chéo nhau? Hai trường hợp này dùng cùng công thức kèm nước U, có hình trong bài học.

Xoay thử Bước 6 trên khối 3D, đủ 4 trường hợp.

Bước 7: Đưa viên cạnh vàng về đúng chỗ

Đổi chỗ 4 viên cạnh cuối cùng của tầng 3. Công thức (U-perm):

R U' R U R U R U' R' U' R2

Cách cầm khối: như bước trước, viên trung tâm vàng ở trên.

Tìm viên nào: mặt bên có cả hàng trên cùng một màu. Xoay cả khối đặt mặt đó ra phía sau, rồi nhìn viên cạnh mặt trước của tầng 3:

Viên cạnh trước cần sang phải: mặt sau đã xong. Làm công thức một lần.

Viên cạnh trước cần sang trái: mặt sau đã xong. Làm công thức hai lần.

Chưa mặt nào có cả hàng trên cùng màu: làm công thức một lần ở hướng bất kỳ, lúc đó sẽ có một mặt xong để đặt ra phía sau. Hai trường hợp này có cách gọn hơn trong bài học. Xong bước này là khối đã giải!

Xoay thử Bước 7 trên khối 3D.

Cần một trang gom mọi trường hợp của cả 7 bước để tra nhanh? Xem bài Công thức Rubik 3x3 đầy đủ cho người mới.

Video hướng dẫn

Nếu bạn muốn xem một người giải thích trực tiếp bằng tay, video dưới đây của J Perm là một trong những hướng dẫn người mới phổ biến nhất (tiếng Anh). Video giữ mặt trắng ở dưới ngay từ đầu và dùng vài công thức khác bài này, nhưng ý tưởng từng tầng là giống nhau. Khi thực hành, hãy theo một cách duy nhất.

Khi bị kẹt: để EasyRubic giải cùng bạn

Người mới thường bị kẹt ở một bước mà không biết sai ở đâu. Hướng dẫn 7 bước đi đúng 7 bước ở trên, mỗi trường hợp phát được trên khối 3D, từng nước một. Với ứng dụng EasyRubic, bạn còn có thể quét khối thật bằng camera, rồi xem lời giải từng bước trên khối 3D, được chia theo đúng 7 giai đoạn đó.

Tải EasyRubic và giải khối Rubik đầu tiên của bạn.

Người mới giải Rubik mất bao lâu?

Lần đầu tiên, bạn có thể mất khá lâu vì phải vừa đọc vừa làm, và điều đó hoàn toàn bình thường. Sau vài ngày luyện tập, khi đã thuộc các công thức ở trên, bạn sẽ giải được mà không cần nhìn hướng dẫn. J Perm cho biết với một phương pháp người mới đơn giản, sau một thời gian luyện tập bạn có thể giải trong khoảng 2 đến 4 phút (J Perm).

Đừng vội tăng tốc: giải chậm mà đúng quan trọng hơn giải nhanh mà sai. Muốn biết thời gian của mình đang ở đâu so với người chơi khác, xem bảng trong bài Giải Rubik mất bao lâu? Thời gian trung bình theo trình độ, và bấm giờ trên trang bấm giờ 3x3.

Giải xong rồi, học gì tiếp?

Phương pháp từng tầng dễ học nhưng tốn nhiều nước xoay. Khi đã giải ổn định mà không cần nhìn hướng dẫn, bạn có hai hướng đi tiếp:

• Học CFOP. Đây là phương pháp phổ biến trong giới giải Rubik tốc độ, gồm bốn bước: cross, F2L, OLL và PLL. Bạn đã biết sẵn một phần, vì chữ thập trắng chính là cross. Bắt đầu với bài CFOP là gì?.
• Xem các phương pháp nâng cao khác. CFOP không phải lựa chọn duy nhất: còn có Roux, ZZ, Petrus. Bài Các phương pháp giải Rubik 3x3: nên học cách nào? so sánh chúng để bạn chọn.

Chưa muốn học phương pháp mới? Bạn vẫn nhanh lên được bằng cách xoay nhẹ tay hơn: xem bài Finger trick Rubik.

Bắt đầu xoay trên khối 3D

Đọc xong bài tóm tắt, cách nhanh nhất để nhớ là tự tay xoay theo. Mở Bước 1: Chữ thập trắng trên khối 3D, hoặc xem cả Hướng dẫn 7 bước.

Nguồn tham khảo

• How To Solve The Rubik's Cube – Beginners Method (Ruwix)
• How To Solve The 3x3 Rubik's Cube – J Perm
• Rubik's Cube – Wikipedia