Cách giải Rubik 7x7 dễ nhất cho người mới là quy về 3x3, giống hệt cách giải 4x4, 5x5 và 6x6: gom 25 viên trung tâm của mỗi mặt thành một khối trung tâm, ghép năm viên cạnh của mỗi cạnh thành một cụm cạnh, rồi giải như khối 3x3. Khối 7x7 không đòi hỏi kỹ thuật mới. Nó chỉ dài hơn, nên bạn cần một thứ tự làm việc rõ ràng.

Bài này là bài cuối của loạt khối lớn trên EasyRubic. Nếu chưa giải được Rubik 5x5, hãy học khối đó trước: 7x7 dùng lại gần như mọi bước của 5x5, chỉ làm hai lần. Nếu chưa giải được 3x3, bắt đầu với cách giải Rubik 3x3 cho người mới.

Khối 7x7 có gì bên trong?

Khối Rubik 7x7 đang bị xáo trộn
Ảnh: Hellbus / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0

Theo Wikipedia, mặt ngoài khối 7x7 có 218 viên:

  • 8 viên góc, giống khối 3x3.
  • 60 viên cạnh, tức năm viên trên mỗi cạnh: một viên giữa, hai viên trong nằm sát viên giữa và hai viên ngoài nằm sát viên góc. Ba loại viên này không bao giờ đổi vai cho nhau.
  • 150 viên trung tâm, tức 25 viên mỗi mặt, trong đó viên chính giữa cố định.

Viên trung tâm cố định cho bạn biết ngay mặt nào màu gì, nên không phải tự nhớ thứ tự màu như trên 4x4 và 6x6. Khối 7x7 do Panagiotis Verdes thiết kế và được bán với tên V-Cube 7. Các mặt hơi cong, vì cơ chế bên trong cần lớp ngoài dày hơn (Wikipedia).

Ký hiệu. R là lớp ngoài cùng bên phải. Rw là hai lớp bên phải, 3Rw là ba lớp bên phải. 2R là chỉ lớp thứ hai, 3R là chỉ lớp thứ ba. Uw, 3Uw, Dw, 3Dw hiểu theo cùng cách cho mặt trên và mặt dưới. Lớp thứ tư là lát chính giữa, chứa các viên cố định. Dấu ' và số 2 giữ nguyên nghĩa như trong ký hiệu Rubik.

Bước 1: Gom các viên trung tâm

Khối trung tâm của mỗi mặt là một hình vuông 5×5. Hãy coi nó là năm dải dọc, mỗi dải năm viên: dải giữa chứa viên cố định, hai dải trong sát dải giữa, và hai dải ngoài sát cạnh. Cubelelo cũng khuyên gom theo dải năm viên rồi ghép các dải lại (Cubelelo).

Thứ tự: mặt trắng, mặt vàng đối diện, rồi bốn mặt bên. Làm hai mặt đầu xong thì giữ chúng ở mặt trái và mặt phải, làm việc giữa mặt trước và mặt trên.

Dải giữa. Đặt mặt cần làm lên trên. Tìm một viên cùng màu ở mặt khác, xoay một lát trong để đưa nó lên mặt trên, xoay U để nó nằm sát viên cố định, rồi trả lát vừa xoay về chỗ cũ. Phần này làm bằng mắt, giống bước gom tâm của 5x5.

Hai dải bên trái. Ở mặt trước, gom mười viên cùng màu thành một khối 2×5 ở hai cột phải của khối trung tâm. Xoay U để hai cột trái của mặt trên là phần chưa xong, rồi làm:

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

3Rw U2 3Rw'

Công thức đổi hai cột phải của mặt trước với hai cột trái của mặt trên. Bốn mặt còn lại không đổi, viên cố định không di chuyển.

Hai dải bên phải. Xoay U2 để phần vừa làm sang bên phải, rồi gom khối 2×5 tiếp theo và làm lại công thức trên. Nếu chỉ thiếu đúng một dải ngoài sát cạnh, dùng công thức một cột:

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Rw U2 Rw'

Công thức này đổi cột phải ngoài cùng của mặt trước với cột trái ngoài cùng của mặt trên.

Hai mặt cuối là chỗ dễ rối nhất. Sau mỗi lần làm công thức, liếc lại bốn mặt đã xong. Đây là bước tốn thời gian nhất, nên có thể dành riêng vài buổi chỉ để tập gom trung tâm.

Bước 2, lượt một: ghép cụm ba viên

Từ đây các khối trung tâm phải luôn được trả về như cũ. Ở lượt này, coi khối như một khối 5x5: chỉ nhìn viên giữa và hai viên trong của mỗi cạnh. Hai viên ngoài để sau.

Ghép hai viên trong vào viên giữa

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Đặt viên giữa cần ghép ở cạnh trước-phải. Đưa hai viên trong cùng màu về cạnh trước-trái: một viên ở nửa trên, một viên ở nửa dưới, và màu ở mặt trái của chúng phải giống màu ở mặt trước của viên giữa. Xoay U để cạnh trên-phải là cạnh chưa ghép, rồi làm:

3Uw' 3Dw R U R' 3Uw 3Dw'

  1. 3Uw' 3Dw dời hai lát chứa viên trong sang phải. Lát giữa đứng yên, nên hai viên trong đến đúng hai bên viên giữa.
  2. R U R' cất cụm ba viên lên cạnh trên-trái và kéo cạnh trên-phải xuống.
  3. 3Uw 3Dw' trả các khối trung tâm về như cũ.

Các cụm đã ghép ở tầng dưới và ở hai cạnh phía sau không bị đụng tới, nên hãy cất cụm xong xuống tầng dưới. Mẹo: xoay thử 3Uw' 3Dw trước. Nếu ba viên thẳng hàng và mỗi mặt chỉ có một màu thì làm tiếp, nếu không thì xoay ngược lại và lật cạnh.

Lật một cạnh

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Viên giữa quay sai mặt? Đưa cạnh đó về cạnh trước-phải rồi làm R U R' F R' F' R. Cạnh được lật tại chỗ, không cụm nào bị tách. Công thức chỉ dùng lớp ngoài nên dùng được ở cả hai lượt.

Hai cạnh cuối của lượt một

Khi chỉ còn hai cạnh, đặt chúng ở cạnh trước-trái và cạnh trước-phải, mỗi viên giữa đã nằm ở cạnh của nó, rồi xem viên trong nào nằm nhầm:

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức
  • Viên trong nửa trên của cạnh trước-trái đổi với viên trong nửa dưới của cạnh trước-phải: 3Uw' R U R' F R' F' R 3Uw.
  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức
  • Viên trong nửa dưới của cạnh trước-trái đổi với viên trong nửa trên của cạnh trước-phải: 3Dw R U R' F R' F' R 3Dw'.

Viên ngoài cùng hàng cũng đi theo, nhưng không sao, vì lượt hai mới ghép viên ngoài. Viên giữa ở cạnh trước-phải bị lật tại chỗ.

Parity của viên trong

Xem 3D trước và sau
  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Đôi khi cạnh cuối cùng có viên giữa đúng nhưng hai viên trong bị đổi chỗ cho nhau. Không cách xoay lớp ngoài nào sửa được. Đưa cạnh đó về cạnh trên-trước rồi làm:

3R2 B2 U2 3L U2 3R' U2 3R U2 F2 3R F2 3L' B2 3R2

Công thức chỉ đổi chỗ hai viên trong của cạnh đó. Đây là công thức parity của 4x4 và 5x5, viết cho lớp thứ ba. Cubelelo cũng lưu ý điểm này: trên khối lớn, công thức parity giữ nguyên, chỉ cần chọn đúng lớp (Cubelelo).

Bước 2, lượt hai: thêm hai viên ngoài

Bây giờ mỗi cạnh có một cụm ba viên ở giữa. Việc còn lại là thêm hai viên ngoài vào hai đầu. Các công thức của lượt này chỉ xoay lát thứ hai, nên không bao giờ tách một cụm ba viên.

Ghép hai viên ngoài

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Đặt cụm ba viên cần hoàn thiện ở cạnh trước-phải, và hai viên ngoài cùng màu ở cạnh trước-trái, một nửa trên, một nửa dưới. Quy tắc màu giống lượt một: màu ở mặt trái của hai viên ngoài phải giống màu ở mặt trước của cụm ba viên. Xoay U để cạnh trên-phải là cạnh chưa xong, rồi làm:

Uw' Dw R U R' Uw Dw'

Cạnh đủ năm viên được cất ở cạnh trên-trái. Cạnh trên-phải chỉ mất hai viên ngoài: cụm ba viên của nó chuyển xuống cạnh trước-phải, sẵn sàng cho lần ghép tiếp theo.

Hai cạnh cuối của lượt hai

  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức
  • Viên ngoài nửa trên của cạnh trước-trái đổi với viên ngoài nửa dưới của cạnh trước-phải: Uw' R U R' F R' F' R Uw.
  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức
  • Viên ngoài nửa dưới của cạnh trước-trái đổi với viên ngoài nửa trên của cạnh trước-phải: Dw R U R' F R' F' R Dw'.

Cụm ba viên của cả hai cạnh vẫn nguyên, chỉ cụm ở cạnh trước-phải bị lật tại chỗ. Có khi phải làm cả hai công thức, mỗi công thức một lần.

Parity của viên ngoài

Xem 3D trước và sau
  1. Bạn đang có (đầu vào)
  2. Sau công thức

Nếu cạnh cuối cùng có hai viên ngoài bị đổi chỗ cho nhau, đưa cạnh đó về cạnh trên-trước và làm cùng công thức parity, lần này với lớp thứ hai:

2R2 B2 U2 2L U2 2R' U2 2R U2 F2 2R F2 2L' B2 2R2

Công thức chỉ đổi chỗ hai viên ngoài, cụm ba viên ở giữa giữ nguyên. Hai parity này độc lập: có thể gặp cả hai, một, hoặc không gặp cái nào.

Bước 3: Giải như khối 3x3

Từ đây chỉ xoay các lớp ngoài cùng. Mỗi khối trung tâm 5×5 là một viên trung tâm, mỗi cụm năm viên là một viên cạnh. Làm đủ bảy bước của khoá học 3x3, bắt đầu từ Chữ thập trắng:

  1. Bạn đang có (đầu vào)Khối đã xáo
  2. Kết quả sẽ đạt được sau khi hoàn thành bước nàyChữ thập trắng đã xong

Tin vui: ở bước này khối 7x7 không có parity. Theo Wikipedia, góc, viên cạnh giữa và viên trung tâm cố định của 7x7 chịu cùng ràng buộc như khối 3x3, nên các lỗi parity của 4x4 và 6x6 không xảy ra sau khi đã quy về 3x3. Nếu bước cuối có hình lạ, nhiều khả năng một cụm cạnh hoặc một khối trung tâm đã bị ghép sai từ trước.

Người giỏi nhất giải 7x7 trong bao lâu?

Ở các giải WCA, nội dung 7x7 tính trung bình của ba lượt giải (Wikipedia). Theo dữ liệu của WCA, kỷ lục thế giới 7x7 là 1 phút 27,47 giây cho một lượt giải và 1 phút 35,93 giây cho trung bình. Kỷ lục Việt Nam là 1 phút 33,75 giây và 1 phút 41,29 giây (WCA). Lần giải đầu tiên của người mới thường mất lâu hơn thế rất nhiều, và phần lớn thời gian nằm ở bước gom trung tâm. Muốn đo thời gian của mình, hãy thử bộ đếm giờ.

Nguồn tham khảo

Câu hỏi thường gặp

Có nên học 7x7 ngay sau 3x3 không?

Không nên. Hãy học 4x4 và 5x5 trước. Mọi bước của 7x7 đều là bước của 5x5 làm lại nhiều lần hơn, và trên khối nhỏ bạn sửa lỗi nhanh hơn nhiều.

Giải 7x7 cần thuộc bao nhiêu công thức?

Ngoài các công thức 3x3, bài này dùng mười một công thức, nhưng thật ra chỉ có năm ý: đưa dải trung tâm vào, ghép cạnh, lật cạnh, đổi viên ở hai cạnh cuối và parity. Mỗi ý chỉ khác nhau ở lớp được xoay.

Khối 7x7 có OLL parity và PLL parity không?

Không. Khối 7x7 chỉ có parity cạnh trong lúc ghép cạnh: hai viên trong hoặc hai viên ngoài của cạnh cuối cùng bị đổi chỗ. Sau khi quy về 3x3, khối chạy như một khối 3x3 bình thường.

Vì sao phải ghép cạnh theo hai lượt?

Viên trong và viên ngoài di chuyển theo các lát khác nhau. Ghép viên trong trước bằng lát ba lớp, rồi thêm viên ngoài bằng lát hai lớp, thì lượt sau không phá kết quả của lượt trước.

Gặp parity có phải làm lại từ đầu không?

Không. Làm công thức parity đúng lớp rồi tiếp tục ngay bước đang dở.

Số liệu thi đấu dựa trên kết quả do World Cube Association sở hữu và duy trì, công bố tại worldcubeassociation.org/results, tính đến 17.10.2026.

Ảnh bìa: Hellbus / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0

EasyRubic Editorial

Những ghi chú dễ hiểu dành cho người muốn tự tay giải khối Rubik đầu tiên.

Sẵn sàng cho nước xoay đầu tiên?

Xem từ cách đọc ký hiệu đến từng bước hoàn thành khối.

Bắt đầu với bước 0

Học giải Rubik 3x3 từng bước · Bấm giờ Rubik 3x3 online