Nên mua Rubik nào cho người mới? 6 điều cần xem

Rubik thường và speedcube khác nhau thế nào?

Sau khi bằng sáng chế của Ernő Rubik hết hạn năm 2000, nhiều hãng khác bắt đầu làm khối, phần lớn là các công ty Trung Quốc. Nhiều khối trong số đó được thiết kế riêng cho giải nhanh và được giới speedcuber ưa chuộng (Wikipedia). Người chơi gọi chúng là speedcube.

Wikipedia kể tên một số hãng như GAN, MoYu, YJ, QiYi, DaYan và ShengShou (Wikipedia).

Khác biệt bạn cảm thấy ngay khi cầm:

• Xoay trơn hơn, ít bị kẹt giữa chừng.
• Chỉnh được độ chặt. Theo Wikipedia, khối Rubik chính hãng đời mới dùng đinh tán thay cho ốc vít nên không chỉnh được, còn khối nhái giá rẻ chỉ giữ bằng khớp nhựa (Wikipedia).

Với người mới, một khối kẹt liên tục dễ làm bạn nản trước khi học xong bước đầu tiên. Đó là lý do chính để chọn speedcube ngay từ đầu.

1. Kích thước: bắt đầu với 3x3

Khối 3x3 có nhiều bài hướng dẫn, video và cộng đồng nhất. SpeedCubeShop cũng khuyên người mới bắt đầu từ 3x3 (SpeedCubeShop).

Nếu muốn một khối nhỏ để làm quen, 2x2 là lựa chọn nhẹ nhàng: chỉ 3 bước và 3 công thức, đều dùng lại cho 3x3 (xem cách giải Rubik 2x2). Khối 4x4 trở lên nên để sau khi đã giải được 3x3, vì cách giải khối lớn dựa trên 3x3 (cách giải Rubik 4x4).

Mua cho trẻ nhỏ? Lời khuyên dưới đây là theo kinh nghiệm của chúng tôi, không dựa trên một nghiên cứu nào. Phụ huynh có thể chọn một khối 3x3 cỡ nhỏ hơn và nhẹ, vừa với bàn tay của bé. Về con số: khối 3x3 mini cỡ khoảng 50 mm, mà theo SpeedCubeShop nhỏ hơn khối 3x3 trung bình khoảng 6 mm, tức khối cỡ chuẩn khoảng 56 mm (SpeedCubeShop). Bé chưa cần nam châm mạnh hay nam châm lõi: một khối nam châm cơ bản, hoặc chỉ cần một khối xoay trơn không bị kẹt, đã đủ để học. Điều quan trọng nhất với trẻ là khối không làm bé nản ngay từ đầu.

2. Nam châm: có, và không cần quá mạnh

Khối nam châm có những viên nam châm nhỏ trong từng mảnh. Khi bạn xoay gần tới vị trí thẳng hàng, lực hút kéo tầng đó vào đúng chỗ. SpeedCubeShop gọi nam châm là bước nâng cấp cảm giác lớn nhất cho người mới, vì tầng xoay dừng đúng chỗ thay vì trượt quá tay (SpeedCubeShop).

Ảnh trên là một khối speedcube stickerless đã tháo rời thành từng mảnh. Khối này không có nam châm. Ở bản nam châm, những viên nam châm nhỏ được gắn vào chính các mảnh góc và mảnh cạnh như thế này, nên bạn không nhìn thấy chúng khi khối đã lắp xong. Ví dụ, H2 Rubik Shop ghi khối MoYu Weilong WRM V9 bản Magnetic có 48 viên nam châm (rubikonline.vn).

Khối nam châm đắt hơn khối không nam châm một chút (SpeedCubeShop). Với người mới, khoản chênh này đáng bỏ ra.

Những thứ bạn chưa cần ở khối đầu tiên:

• Nam châm ở lõi (core magnet): giúp khối ổn định khi xoay rất nhanh, hữu ích ở tốc độ cao nhưng không cần cho người mới (SpeedCubeShop).
• MagLev: thay lò xo bằng nam châm đẩy để xoay êm hơn. Đây là chuyện sở thích, không phải yêu cầu (SpeedCubeShop).

Có nên mua Rubik nam châm không?

Có, nếu bạn mua khối để học giải thật sự. Đây là câu người mới hỏi nhiều nhất, nên dưới đây là cả điểm lợi lẫn điểm trừ.

Điểm lợi:

• Xoay chính xác hơn. SpeedCubeShop viết rằng nam châm giúp khối vào hàng dễ hơn và giảm việc xoay quá tay (SpeedCubeShop).
• Dễ kiểm soát khi chưa có kỹ thuật. Tiếng "tách" nhẹ cuối mỗi lần xoay cho bạn biết tầng đã về đúng chỗ, nên bạn kiểm soát khối dễ hơn trước khi học các kỹ thuật xoay nhanh (SpeedCubeShop).

Điểm trừ:

• Đắt hơn một chút. Khối không nam châm thường rẻ hơn (SpeedCubeShop). Ví dụ ở ZyO Rubik hôm 10/10/2026: MoYu Meilong 3 bản thường giá 75.000 đồng, bản Meilong 3M đã gắn nam châm giá 97.500 đồng, chênh 22.500 đồng (ZyO Rubik, ZyO Rubik).
• Khối nam châm giá rẻ không bền bằng khối tầm trung. SpeedCubeShop nói thẳng điều này khi giới thiệu một mẫu nam châm giá rẻ (SpeedCubeShop). Với khối đầu tiên, điều này ít quan trọng: khi khối mòn, bạn thường đã đủ kinh nghiệm để chọn khối tiếp theo.

Khi nào khối thường là đủ? SpeedCubeShop coi khối nam châm là khoản đáng đầu tư cho người muốn giải nhanh hơn (SpeedCubeShop). Nếu bạn chỉ mua để thỉnh thoảng giải cho vui, hoặc mua làm quà trưng bày, một khối speedcube không nam châm vẫn giải được bình thường.

Kết luận: với mức chênh chỉ vài chục nghìn đồng ở dòng giá rẻ, người mới nên chọn bản có nam châm.

3. Dán decal hay không dán decal (stickerless)?

Có hai kiểu tô màu phổ biến:

• Dán decal (sticker): kiểu cổ điển, thân khối màu đen và mỗi ô là một miếng decal dán lên. Decal có thể bong hoặc mòn theo thời gian.
• Stickerless: màu nằm ngay trong nhựa. Không bong, không phai màu nên bền hơn.

Nhìn hai ảnh trên: khối dán decal có viền đen quanh từng ô, còn khối stickerless thì cả mảnh nhựa mang màu.

SpeedCubeShop nhận xét stickerless bền hơn, còn khối dán decal chủ yếu hợp với người thích vẻ cổ điển (SpeedCubeShop). Cả hai kiểu đều được dùng ở giải đấu WCA (xem mục 6).

Với người mới, stickerless là lựa chọn ít phải lo hơn.

4. Chỉnh lực: có thì tốt, nhưng đừng vội vặn

Nhiều speedcube cho phép chỉnh độ chặt (tension) của lò xo, có loại còn chỉnh được cả độ mạnh của nam châm (SpeedCubeShop).

Trong ảnh, vài mảnh đã được nhấc ra để lộ lõi hình chữ thập ở giữa. Hai bên lõi là các con ốc kim loại nối lõi với mảnh tâm. Đó chính là chỗ chỉnh lực: mỗi mảnh tâm được giữ vào lõi bằng ốc và lò xo (Wikipedia). Vặn ốc chặt thì khối cứng tay hơn, nới ra thì khối lỏng hơn.

Lời khuyên cho người mới: giữ nguyên thiết lập của nhà sản xuất trong vài tuần đầu. SpeedCubeShop cũng cho rằng việc tinh chỉnh chỉ có ích khi bạn đã biết mình thích cảm giác thế nào (SpeedCubeShop). Nếu khối quá lỏng đến mức các mảnh bung ra, hoặc quá chặt đến mức phải dùng sức, lúc đó mới cần vặn.

5. Giá: khối rẻ có nam châm là đủ

Giá cao không có nghĩa là trải nghiệm của người mới tốt hơn (SpeedCubeShop). Trong bảng giá của SpeedCubeShop (Mỹ), khối nam châm rẻ nhất khoảng 9 USD, còn khối cao cấp của các hãng khoảng 40 USD, tức gấp hơn bốn lần (SpeedCubeShop).

Giá ở ba cửa hàng Rubik tại Việt Nam, xem ngày 8/10 và 10/10/2026:

Nếu ngân sách rộng hơn, hai mẫu thuộc nhóm thứ ba còn bán hôm 8/10/2026 là Monster Go MG Magnetic 3x3 và Cyclone Boys Metallic 3x3 bản có nam châm ở ZyO Rubik; đây chỉ là ví dụ, không phải quảng cáo.

Giá thay đổi theo đợt giảm giá và nhiều mẫu có lúc hết hàng, nên hãy coi bảng trên là mức tham khảo. Nguyên tắc chọn vẫn như cũ: lấy khối rẻ nhất có nam châm của một hãng speedcube, tức nhóm thứ hai hoặc thứ ba trong bảng.

Phần tiền tiết kiệm được, bạn có thể dành cho một khối 2x2 hoặc một chai dầu bôi trơn sau này. Khi đã giải dưới một phút và biết mình thích khối nhẹ hay nặng, nâng cấp lúc đó sẽ đúng ý hơn.

Rubik 3x3 nào tốt cho người mới dưới 200 nghìn?

Với ngân sách dưới 200.000 đồng, bạn vẫn mua được một khối 3x3 có nam châm và stickerless của một hãng speedcube. Ở mức giá này, mẫu dễ gặp nhất ở các cửa hàng Việt Nam là dòng Meilong của MoYu. Giá xem ngày 10/10/2026:

Nếu phải chọn một khối dưới 200 nghìn cho người mới, chúng tôi chọn Meilong 3M (bản V2 hoặc bản cũ): hai trang bán trên đều ghi rõ có nam châm và vẫn cho đặt mua hôm 10/10/2026. Đây chỉ là ví dụ, không phải quảng cáo.

Vài điều cần để ý khi mua khối giá rẻ:

• Đọc kỹ mô tả, đừng chỉ nhìn tên. Ở hai trang trên, bản có nam châm mang tên "3M", còn Meilong 3 là bản thường. Nhưng ZyO Rubik cũng bán Meilong 3M V2 bản Lite giá 75.000 đồng mà trang không nói rõ bản nào có nam châm (ZyO Rubik). Nếu mô tả không ghi "nam châm", hãy hỏi cửa hàng trước khi đặt.
• Chọn bản stickerless để khỏi lo decal bong (xem mục 3).
• Đừng mong khối giá rẻ bền như khối tầm trung (xem mục "Có nên mua Rubik nam châm không?"). Khi khối đã mòn, bạn sẽ biết rõ mình muốn gì ở khối tiếp theo.
• Phần tiền còn lại trong ngân sách 200 nghìn có thể dành cho một chai dầu bôi trơn (xem mục chăm sóc khối bên dưới).

6. Muốn đi thi? Xem luật WCA

Nếu bạn định tham gia giải đấu WCA, khối của bạn phải hợp lệ. Luật WCA (bản 1/4/2026) có vài điểm liên quan đến việc chọn khối (WCA Regulations, Điều 3):

• Thí sinh tự mang khối của mình đến giải (điều 3a).
• Nam châm, bôi trơn, mài nhẵn bên trong đều được phép (các điều 3h).
• Stickerless được phép (điều 3h2).
• Mỗi mặt một màu đồng nhất (điều 3d2).
• Không có linh kiện điện tử như Bluetooth, cảm biến, đèn (điều 3a4). Vì vậy các "khối thông minh" kết nối điện thoại dùng để luyện ở nhà được, nhưng không dùng được ở giải.

Nếu định đi thi, điều cần để ý nhất khi mua là tránh loại có Bluetooth, hoặc mua thêm một khối thường để thi.

Mua xong rồi: chăm sóc khối thế nào?

• Giải nhiều lần trước khi đánh giá. Khối mới, hoặc khối vừa tra dầu, cần được giải nhiều lần để xoay trơn đều và dầu lan khắp các mặt tiếp xúc. GAN mô tả việc này đơn giản là xáo và giải nhiều lần (GAN Cube).
• Tra dầu ít thôi. Khi khối bắt đầu khô và kêu, nhỏ vài giọt dầu dành cho Rubik vào các mặt tiếp xúc. GAN khuyên dùng ít hơn bạn nghĩ, rồi thêm sau nếu cần: dầu quá nhiều làm khối xoay nặng và dính (GAN Cube).
• Dầu đặc hay loãng: dầu càng đặc thì khối càng chậm và chắc tay, dầu loãng làm khối nhanh hơn (GAN Cube).

Từ phía đội EasyRubic

Khi làm ứng dụng EasyRubic, chúng tôi vẽ khối 3D theo màu của những khối người chơi hay dùng. Trong phần chọn kiểu khối, ngoài màu của EasyRubic còn có kiểu dán decal cổ điển và các kiểu stickerless mô phỏng GAN 356 M, MoYu RS3 M và QiYi Warrior. Nhờ vậy khối trên màn hình trông giống khối trong tay bạn, dù màu trong ứng dụng chỉ là màu gần đúng chứ không phải màu chính thức của hãng.

Tính năng quét của ứng dụng dùng camera điện thoại chụp lần lượt 6 mặt khối 3x3, đọc màu từng ô rồi dựng lại khối trên màn hình để giải. Kinh nghiệm của chúng tôi khi thử tính năng này: chụp ở chỗ sáng đều, tránh bóng tay và đèn rọi thẳng, để khối lấp đầy khung. Nếu ứng dụng đọc sai ô nào, bạn chạm vào ô đó để sửa màu trước khi giải. Một khối có màu rõ, decal không bong hay phai, sẽ dễ đọc đúng hơn. ## Checklist trước khi bấm mua

• Khối 3x3 (hoặc 2x2 nếu muốn làm quen nhẹ nhàng; cỡ nhỏ và nhẹ nếu mua cho trẻ).
• Có nam châm, không cần nam châm lõi hay MagLev.
• Nên chọn stickerless.
• Của một hãng chuyên làm speedcube.
• Mức giá rẻ nhất trong dòng có nam châm của hãng đó, ở Việt Nam khoảng 100.000 đến 350.000 đồng; dưới 200 nghìn thì xem dòng Meilong 3M.

Muốn mua thêm 2x2, 4x4 hoặc 5x5?

Giải được 3x3 rồi, nhiều bạn muốn thử khối khác. Mỗi cỡ khối có vài điểm riêng cần xem trước khi mua.

Rubik 2x2 khác 3x3 ở đâu?

Theo Wikipedia, khối 2x2 (còn gọi là Pocket Cube) chỉ có 8 viên nhìn thấy được, và cả 8 đều là viên góc. Nó không có viên tâm cố định như khối 3x3 (Wikipedia). Khối có 24 ô màu, mỗi mặt 4 ô.

Bên trong vẫn có một lõi. SpeedCubeShop mô tả lõi của khối 2x2 có các mảnh tâm và mảnh cạnh giống 3x3, chỉ là bị các viên góc che kín nên bạn không nhìn thấy (SpeedCubeShop).

Điều này quan trọng khi chọn khối: mỗi lần xoay một mặt, cả 4 viên góc của mặt đó cùng di chuyển, và chúng chỉ bám vào lõi bằng phần chân bên trong. Hình dưới là một lần xoay R (mặt phải theo chiều kim đồng hồ): hình trái là khối trước khi xoay, hình phải là khối sau khi xoay.

1. Bạn đang có (đầu vào)
3. Sau công thức

Bốn viên được tô màu là bốn viên góc bên phải. Khi một viên trong số đó bị lỏng, nó có thể xoay lệch tại chỗ (xoắn góc) hoặc văng ra ngoài (bung). Đó là hai lỗi bạn cần tránh nhất khi chọn khối 2x2.

Nếu chưa quen đọc các chữ như R, U hay R', xem trang ký hiệu Rubik hoặc bài ký hiệu Rubik cho người mới.

Rubik 4x4 khác 3x3 ở đâu?

Theo Wikipedia, khối 4x4 có 56 viên nhìn thấy được: 24 viên tâm, 24 viên cạnh và 8 viên góc. Khối gốc do Péter Sebestény thiết kế và ra mắt năm 1981 với tên Rubik's Revenge (Wikipedia).

Có hai điểm khác ảnh hưởng trực tiếp đến việc chọn khối.

Không có tâm cố định. Trên 3x3, viên tâm không bao giờ đổi chỗ. Trên 4x4, cả 24 viên tâm đều di chuyển như các viên khác (Speedsolving Wiki). Bạn phải tự nhớ màu nào đối diện màu nào, và khối phải giữ các viên tâm chắc chắn, không lỏng lẻo.

Có tầng trong. Mỗi chiều có 4 tầng: 2 tầng ngoài và 2 tầng trong. Ký hiệu `2R` nghĩa là chỉ xoay tầng thứ hai tính từ bên phải. Hình dưới là một lần xoay `2R`: hình trái là khối trước khi xoay, hình phải là khối sau khi xoay.

1. Bạn đang có (đầu vào)
3. Sau công thức

Ở hình trái, một cột tâm và các viên cạnh trong của tầng đó lệch một nấc so với phần còn lại. Khi ghép tâm và ghép cạnh, bạn xoay tầng trong rất thường xuyên, nên tầng trong xoay trơn hay hay kẹt quyết định phần lớn cảm giác của khối.

Bạn cũng sẽ gặp `Rw`: xoay cùng lúc tầng ngoài bên phải và tầng trong cạnh nó.

1. Bạn đang có (đầu vào)
3. Sau công thức

Ở hình trái, cả hai tầng bên phải bị lệch một nấc; xoay `Rw` một lần là chúng khớp lại.

Nếu chưa quen ký hiệu tầng trong, xem phần ký hiệu trong bài cách giải Rubik 4x4 cho người mới, hoặc học từng bước trên khối 3D trong khóa học Rubik 4x4.

Rubik 5x5 khác 3x3 và 4x4 ở đâu?

Theo Wikipedia, mặt ngoài khối 5x5 có 98 viên: 8 viên góc, 36 viên cạnh (12 viên cạnh giữa và 24 viên cạnh hai bên) và 54 viên tâm, trong đó 6 viên tâm chính giữa mỗi mặt là cố định (Wikipedia). Tổng cộng 150 ô màu, hơn 3x3 gần ba lần.

Speedsolving Wiki, trang wiki của cộng đồng giải Rubik, ghi rằng khối 5x5 do Udo Krell thiết kế năm 1981 và được Uwe Meffert sản xuất lần đầu năm 1983 (Speedsolving Wiki).

Có ba điểm khác ảnh hưởng trực tiếp đến việc chọn khối.

Có tâm cố định, khác 4x4. Viên tâm chính giữa mỗi mặt không đổi chỗ với nhau, giống 3x3. Bạn không phải lo nhầm bảng màu như trên 4x4, nhưng vẫn có 48 viên tâm khác di chuyển tự do quanh nó.

Có hai loại tầng trong. Mỗi chiều có 5 tầng. Ký hiệu `2R` là xoay tầng thứ hai tính từ bên phải. Hình dưới là một lần xoay `2R`: hình trái là khối trước khi xoay, hình phải là khối sau khi xoay.

1. Bạn đang có (đầu vào)
3. Sau công thức

Còn `3R` là xoay tầng chính giữa, đi qua viên tâm cố định, giống nước M trên 3x3:

1. Bạn đang có (đầu vào)
3. Sau công thức

Có nước xoay hai tầng. `Rw` là xoay cùng lúc tầng ngoài bên phải và tầng thứ hai cạnh nó. Khi ghép tâm và ghép cạnh trên 5x5, bạn dùng các nước này liên tục.

1. Bạn đang có (đầu vào)
3. Sau công thức

Ở mỗi hình trái, các tầng có ô màu bị lệch một nấc; làm đúng nước xoay đó là chúng khớp lại. Nếu chưa quen ký hiệu tầng trong, xem bài ký hiệu Rubik cho người mới và phần ký hiệu trong bài cách giải Rubik 4x4.

Có khối rồi, học giải thế nào?

Bắt đầu với ký hiệu Rubik, rồi làm theo cách giải Rubik 3x3 cho người mới theo phương pháp từng tầng. Ứng dụng EasyRubic có khóa học từng bước với hình minh họa trên khối 3D. Trên điện thoại, bạn có thể quét khối đang bị xáo bằng camera để ứng dụng dựng lại khối và chỉ bạn cách giải.

Tải EasyRubic để bắt đầu với khối mới của bạn.

Nguồn tham khảo

• WCA Regulations (bản 1/4/2026), Điều 3: Khối giải
• Rubik's Cube – Wikipedia
• Speedcubing – Wikipedia
• Things to Consider Before Buying Your First Speed Cube – SpeedCubeShop
• Best Magnetic Speed Cubes – SpeedCubeShop
• How To Lube A Speedcube – GAN Cube
• MoYu Weilong WRM V9 – H2 Rubik Shop
• QiYi X-Man Tornado V3 M – H2 Rubik Shop
• Rubik 3x3 – ZyO Rubik
• Đồ chơi Rubik MG Magnetic 3X3 (Premium) – ZyO Rubik
• Rubik Cyclone Boys Metallic 3x3 – ZyO Rubik
• YJ Pocket Cube 3x3 Mini (Magnetic) - 5cm – SpeedCubeShop
• Rubik MoYu Meilong 3M V2 3x3 M Stickerless có nam châm – Rubik Ocean
• Rubik 3x3 Meilong 3M Stickerless (Đã được hãng mod nam châm) – ZyO Rubik
• Moyu Rubik 3x3 Meilong 3M v2 Stickerless Lite/UV 2024 – ZyO Rubik
• SpeedCubeShop (Cameron, 2021), "2x2 Speed Cubes | Everything you need to know": https://speedcubeshop.com/a/blog/2x2-speed-cubes-everything-you-need-to-know
• SpeedCubeShop (Rafael, 2025), "Things to Consider Before Buying Your First Speed Cube": https://speedcubeshop.com/a/blog/things-to-consider-before-buying-your-first-speed-cube
• Wikipedia, "Pocket Cube": https://en.wikipedia.org/wiki/Pocket_Cube
• Speedsolving Wiki, "2x2x2 cube": https://www.speedsolving.com/wiki/index.php/2x2x2_cube
• Speedsolving Wiki, "Cubicle Labs": https://www.speedsolving.com/wiki/index.php/MagLev
• Cubelelo (2021), "Best 2x2 Speed Cubes Reviews": https://www.cubelelo.com/blogs/cubing/best-2x2-speed-cubes-reviews
• Diễn đàn speedsolving.com (2019), "YJ YuPo V2 M best budget 2x2?": https://www.speedsolving.com/threads/yj-yupo-v2-m-best-budget-2x2.72990/post-1332173
• SpeedCubeShop (Ari, 2021), "The Best 4x4 Speed Cube - What 4x4 Should I Buy?": https://speedcubeshop.com/a/blog/best-4x4-speed-cube
• SpeedCubeShop (Rafael, 2025), "Things to Consider Before Buying Your First Speed Cube": https://speedcubeshop.com/a/blog/things-to-consider-before-buying-your-first-speed-cube
• Wikipedia, "Rubik's Revenge": https://en.wikipedia.org/wiki/Rubik%27s_Revenge
• Speedsolving Wiki, "4x4x4 cube": https://www.speedsolving.com/wiki/index.php/4x4x4_cube
• Speedsolving Wiki, "Cubicle Labs": https://www.speedsolving.com/wiki/index.php/MagLev
• Diễn đàn speedsolving.com (2018), "What do magnets do for a speedcube?": https://www.speedsolving.com/threads/what-do-magnets-do-for-a-speedcube.71648/
• Diễn đàn speedsolving.com (2012), "Puzzle Setup / Tension Discussion": https://www.speedsolving.com/threads/puzzle-setup-tension-discussion.26601/page-3
• SpeedCubeShop (Rafael, 2024), "What is the Best Budget 5x5 Speed Cube?": https://speedcubeshop.com/a/blog/what-is-the-best-budget-5x5-speed-cube
• Wikipedia, "Professor's Cube": https://en.wikipedia.org/wiki/Professor%27s_Cube
• Speedsolving Wiki, "5x5x5 cube": https://www.speedsolving.com/wiki/index.php/5x5x5_cube
• Speedsolving Wiki, "Cubicle Labs": https://www.speedsolving.com/wiki/index.php/MagLev
• Diễn đàn speedsolving.com (Zain_A24, 2019), "YJ YuChuang V2M 5x5 full in-depth review": https://www.speedsolving.com/threads/yj-yuchuang-v2m-5x5-full-in-depth-review-vs-little-magic-5x5m-britcubes.75213/