Khối Rubik 4x4 được giải bằng cách quy về 3x3: gom bốn ô tâm của mỗi mặt thành một tâm lớn, ghép 24 mảnh cạnh thành 12 cạnh đôi, rồi giải như khối 3x3. Nếu bạn đã giải được 3x3, bạn chỉ cần học thêm hai kỹ thuật và hai công thức cho những tình huống mà khối 3x3 không bao giờ có, gọi là parity.
Chưa giải được 3x3? Hãy bắt đầu với cách giải Rubik 3x3 cho người mới, vì bước 3 của bài này dùng lại toàn bộ cách giải đó.
Khối 4x4 khác khối 3x3 ở điểm nào?
- Có 56 mảnh nhìn thấy được: 24 tâm, 24 cạnh và 8 góc (Wikipedia). Mỗi cạnh của khối gồm hai mảnh cạnh nằm cạnh nhau.
- Không có tâm cố định. Bốn ô tâm của mỗi mặt đều di chuyển được, nên bạn phải tự xếp các màu đúng thứ tự.
- Có parity. Sau khi quy về 3x3, đôi khi một cạnh bị lật ngược hoặc hai cạnh đổi chỗ cho nhau theo cách không thể xảy ra trên 3x3. Khối vẫn giải được, chỉ cần thêm một công thức.
Ký hiệu mới. Chữ cái đứng riêng như R vẫn là lớp ngoài cùng. Rw là xoay hai lớp bên phải cùng lúc (w là wide, rộng). 2R là chỉ xoay lớp thứ hai tính từ bên phải, lớp ngoài đứng yên. Uw, Dw, 2L đọc tương tự. Dấu ' và số 2 giữ nguyên nghĩa như trong ký hiệu Rubik.
Bước 1: Gom sáu tâm
- Bạn đang có
- Sau công thức
Gom tâm trắng trước, rồi tâm vàng ở mặt đối diện, sau đó đến bốn mặt bên. Cách làm cho mọi tâm giống nhau: ghép hai ô cùng màu thành một dải, ghép thêm một dải nữa, rồi đặt hai dải cạnh nhau. Công thức Rw U2 Rw' đưa cột phải của tâm mặt trước lên mặt trên và đưa một cột của mặt trên xuống, còn bốn tâm kia không đổi. Nhờ vậy bạn gom được tâm mới mà không phá các tâm đã xong.
Vì không có tâm cố định, hãy xếp màu đúng thứ tự của khối: trắng đối diện vàng; khi trắng ở trên và xanh lá ở trước thì đỏ bên phải, xanh dương phía sau, cam bên trái. Nếu quên, nhìn một mảnh góc: ba màu trên góc cho biết ba mặt nào nằm cạnh nhau.
Bước 2: Ghép 12 cạnh
- Bạn đang có
- Sau công thức
Tìm hai mảnh cạnh có cùng hai màu. Đặt một mảnh ở cạnh trước bên trái, nửa trên và mảnh kia ở cạnh trước bên phải, nửa dưới, sao cho màu ở mặt trái của mảnh thứ nhất trùng với màu ở mặt trước của mảnh thứ hai. Xoay U đưa một cạnh chưa ghép về vị trí trên bên phải, rồi làm:
Uw' R U R' Uw
Hai mảnh được ghép thành một cạnh và cất ở vị trí trên bên trái. Cạnh ở trên bên phải bị tách ra để thế chỗ, vì vậy nó phải là cạnh chưa ghép. Các tâm vẫn nguyên vẹn. Chỉ xoay các lớp ngoài để đưa mảnh về vị trí, vì lớp ngoài không bao giờ phá tâm hay tách cạnh đã ghép.
Mảnh nằm sai nửa hoặc quay sai màu? Đưa cạnh đó về trước bên phải rồi lật nó bằng R U R' F R' F' R. Công thức này lật cạnh trước bên phải tại chỗ và chỉ xáo vị trí các cạnh ở tầng trên, không tách cạnh nào.
- Bạn đang có
- Sau công thức
Hai cạnh cuối cùng không còn cạnh chưa ghép nào để thế chỗ. Đặt chúng ở trước bên trái và trước bên phải như hình, rồi làm Uw' R U R' F R' F' R Uw: công thức đổi một mảnh giữa hai cạnh đó, và cả hai cùng được ghép xong.
Bước 3: Giải như khối 3x3
Từ đây chỉ xoay các lớp ngoài cùng. Coi mỗi tâm lớn là một tâm, mỗi cạnh đôi là một cạnh, rồi làm đủ bảy bước của khoá học 3x3: chữ thập trắng, góc tầng một, cạnh tầng giữa, chữ thập vàng, mặt vàng, đặt góc, đặt cạnh. Nếu khối chạy suôn sẻ đến hết thì bạn đã giải xong. Nếu gặp một hình không có trong khoá học, đó là parity.
Bước 4: Xử lý parity
- Bạn đang có
- Sau công thức
Một cạnh bị lật (OLL parity). Ở bước chữ thập vàng, khối 3x3 luôn có 0, 2 hoặc 4 cạnh vàng ngửa lên. Nếu bạn đếm được 1 hoặc 3, có một cạnh đang bị lật. Giữ một cạnh chưa ngửa vàng ở phía trước của tầng trên rồi làm:
2R2 B2 U2 2L U2 2R' U2 2R U2 F2 2R F2 2L' B2 2R2
Công thức chỉ lật đúng cạnh đó, mọi mảnh khác giữ nguyên. Sau đó tiếp tục bước chữ thập vàng như thường.
- Bạn đang có
- Sau công thức
Hai cạnh đổi chỗ (PLL parity). Ở bước cuối, nếu các góc đã đúng mà các cạnh không giống hình nào của khoá học, ví dụ chỉ có hai cạnh đổi chỗ cho nhau, hãy làm:
2R2 U2 2R2 Uw2 2R2 Uw2 U2
Công thức đổi chỗ cạnh phía trước với cạnh phía sau của tầng trên. Sau đó làm lại bước đặt cạnh. Theo J Perm, mỗi loại parity xuất hiện ở khoảng một nửa số lần giải (J Perm), nên gặp parity là chuyện bình thường, không phải do bạn làm sai.
Người giỏi nhất giải 4x4 trong bao lâu?
Theo dữ liệu của WCA tính đến ngày 29/09/2026, kỷ lục thế giới 4x4 là 15,18 giây cho một lượt giải và 18,56 giây cho trung bình. Kỷ lục Việt Nam là 17,46 giây và 20,02 giây (WCA). Video dưới đây ghi lại lượt trung bình 18,56 giây.
Nguồn tham khảo
Câu hỏi thường gặp
Chưa giải được 3x3 thì có học 4x4 được không?
Nên học 3x3 trước. Hai bước đầu của 4x4 chỉ chuẩn bị khối, còn phần giải chính vẫn là bảy bước của 3x3.
Giải 4x4 cần thuộc thêm bao nhiêu công thức?
Năm: ghép cạnh, lật cạnh, ghép hai cạnh cuối và hai công thức parity. Công thức gom tâm chỉ có ba nước và dễ tự hiểu.
Vì sao 4x4 có parity còn 3x3 thì không?
Trên 3x3, tâm cố định và mỗi cạnh là một mảnh liền. Trên 4x4, mỗi cạnh do hai mảnh ghép lại và các ô tâm cùng màu có thể đổi chỗ mà mắt không thấy, nên khối có thể rơi vào trạng thái mà 3x3 không bao giờ có.
Gặp parity có phải làm lại từ đầu không?
Không. Làm công thức parity tương ứng rồi tiếp tục ngay bước đang dở.
Số liệu thi đấu dựa trên kết quả do World Cube Association sở hữu và duy trì, công bố tại worldcubeassociation.org/results, tính đến 29.09.2026.
Ảnh bìa: Mike Gonzalez (TheCoffee) / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0
Sẵn sàng cho nước xoay đầu tiên?
Học từ cách đọc ký hiệu đến từng bước hoàn thành khối.
Bắt đầu với bước 0