Rubik 2x2 nâng cao: lộ trình từ Ortega tới CLL và EG

Lộ trình nhìn nhanh

Các mục tiêu thời gian dưới đây lấy theo trang hướng dẫn 2x2 nâng cao của J Perm. Đó là mốc gợi ý để biết lúc nào nên học tiếp, không phải điều kiện bắt buộc.

Bạn không cần đi hết lộ trình. Rất nhiều người dừng ở Ortega hoặc CLL và vẫn giải 2x2 rất nhanh.

Cấp 0: chắc phương pháp cho người mới

Trước khi học thêm, hãy chắc rằng bạn giải được 2x2 mà không phải nghĩ, theo bài 2x2 cho người mới. Cách đó có ba bước: làm tầng trắng, làm vàng mặt trên bằng Sune, rồi đổi chỗ các viên góc vàng.

Hai công thức quen thuộc nhất của cấp này là Sune, để làm vàng mặt trên:

R U R′ U R U2 R′

và công thức đổi chỗ hai viên góc vàng, khi hai viên góc phía sau đã có ô cùng màu ở mặt sau:

R′ F R′ B2 R F′ R′ B2 R2

Nhược điểm của cách này: bạn thường phải làm Sune nhiều lần, và bước cuối đôi khi phải làm công thức hai lần. Các cấp sau thay mỗi bước bằng một công thức.

Cấp 1: Ortega, 12 công thức

Theo SpeedSolving Wiki, Ortega là phương pháp trung cấp phổ biến cho 2x2. Nó có ba bước:

1. Làm một mặt trắng, không cần khớp màu ở các mặt bên.
2. OLL: làm vàng cả mặt trên bằng một công thức (7 trường hợp).
3. PBL: đưa cả 8 viên góc về đúng chỗ ở cả hai tầng cùng lúc (5 trường hợp).

Điểm mới quan trọng nhất là bước 1: bạn chỉ cần ô trắng nằm ở mặt dưới, viên góc sai chỗ sẽ được sửa ở bước PBL. Vì thế bước đầu ngắn hơn hẳn.

Ví dụ một trường hợp OLL: hai viên góc bên phải có ô vàng ở mặt trên, viên góc trước bên trái có ô vàng nhìn ra trước, viên góc sau bên trái nhìn ra sau.

R U R′ U′ R′ F R F′

Ví dụ một trường hợp PBL: nhìn bốn mặt bên, không mặt nào có hai ô cùng màu trong cùng một tầng, ở cả tầng trên lẫn tầng dưới. Đây là công thức ngắn nhất của Ortega:

R2 F2 R2

1. Bạn đang có (đầu vào)
3. Sau công thức

Đủ 12 công thức, mỗi trường hợp một hình, có trong bài phương pháp Ortega 2x2.

Khi nào học tiếp: khi bạn thuộc cả 12 công thức, nhận ra trường hợp ngay mà không phải xoay khối tìm, và thời gian bắt đầu chững lại.

Cấp 2: CLL, 42 công thức

CLL làm cả tầng vàng trong một công thức, sau khi tầng trắng đã xong. Theo SpeedSolving Wiki, CLL có 42 công thức, trung bình khoảng 9,8 nước, và đã được dùng ở giải vô địch thế giới năm 1982.

Khác với Ortega, ở CLL bước đầu phải là cả tầng trắng: mặt trắng xong và các viên góc trắng đã đúng chỗ, tức hai ô tầng dưới trên mỗi mặt bên cùng màu. Bước đầu vì vậy dài hơn một chút, nhưng bạn gộp hai bước OLL và PBL làm một.

Tin tốt: theo J Perm, 9 trong 42 công thức CLL trùng với Ortega, và nhiều công thức khác lấy từ OLL của 3x3. Bạn không học lại từ đầu.

Ví dụ: một ô vàng ở mặt trên, nằm ở trước bên trái, và viên góc trước bên phải có ô vàng nhìn ra trước. Đây là hình dạng của Sune, nhưng vị trí các viên góc khác với trường hợp Sune thường, nên CLL dùng một công thức khác để giải luôn cả khối:

R U′ R′ F R′ F′ R

Cách nhận ra từng trường hợp bằng màu ở mặt bên, cùng đủ 42 hình, có trong bài công thức CLL 2x2.

Khi nào học tiếp: khi bạn làm tầng trắng gọn trong lúc quan sát và nhận ra CLL mà không cần dừng lại.

Cấp 3: EG, giải cả khối sau một mặt

EG do Erik Akkersdijk và Gunnar Krig đề xuất năm 2006 (SpeedSolving Wiki). Ý tưởng: giống Ortega, bạn chỉ làm một mặt trắng, không cần các viên góc trắng đúng chỗ. Sau đó một công thức giải cả khối.

Công thức phụ thuộc vào tầng trắng ở dưới, theo cách J Perm chia:

• Tầng dưới đã đúng: dùng CLL (42 công thức, bạn đã có từ cấp 2).
• Hai viên góc cạnh nhau ở tầng dưới cần đổi chỗ: EG-1 (43 công thức).
• Hai viên góc chéo nhau ở tầng dưới cần đổi chỗ: EG-2 (43 công thức). Có một cách thay thế tên Anti-CLL, không cần công thức mới nhưng chậm hơn một chút.

Nếu bạn đã thuộc CLL, bạn đã có khoảng một phần ba của EG. SpeedSolving Wiki tính cả bộ là 128 công thức, kể cả PBL.

Khi mặt vàng đã xong sẵn, trường hợp EG chính là trường hợp PBL của Ortega, nên bạn đã biết vài công thức EG. Ví dụ EG-1: mỗi tầng có đúng một mặt bên mà hai ô của tầng đó cùng màu. Xoay U và D để cả hai cặp cùng màu nằm ở mặt trước, rồi làm:

R2 U′ B2 U2 R2 U′ R2

1. Bạn đang có (đầu vào)
3. Sau công thức

Ví dụ EG-2: tầng dưới không có mặt bên nào có hai ô cùng màu (hai viên góc chéo nhau cần đổi chỗ), tầng trên có đúng một mặt như vậy. Xoay U để mặt đó nằm ở trước, rồi làm:

R U′ R F2 R′ U R′

1. Bạn đang có (đầu vào)
3. Sau công thức

Nên học EG theo thứ tự: CLL trước, rồi EG-1, rồi EG-2. Theo SpeedSolving Wiki, EG-1 cần xoay U trước và sau công thức nhiều hơn CLL, vì lần xoay đầu phải đặt đúng hai viên góc dưới cần đổi chỗ. Hãy tập nhận ra vị trí đó thật chắc.

Cấp 4: nhìn trước cả lần giải

Khi đã thuộc EG, bước tiếp theo không phải công thức mới mà là cách dùng thời gian quan sát. Theo J Perm, người giải 2x2 nhanh thường:

• Tìm một mặt trắng (hoặc mặt màu khác) ngắn nhất, thường 4 đến 6 nước.
• Lần theo các viên góc để đoán trước trường hợp EG sẽ xuất hiện.
• Đoán luôn lần xoay U cuối cùng.

Hãy bắt đầu bằng việc đoán trước mặt vàng sẽ trông thế nào, rồi mới tới cả trường hợp EG. J Perm khuyên học EG trước khi luyện nhìn trước cả lần giải, vì với CLL việc lần theo các viên góc khó hơn. Ngoài ra còn có các bộ công thức tuỳ chọn như TCLL và LEG-1 cho người muốn đi xa hơn nữa.

Luyện tập thế nào để lên cấp nhanh

• Học vài công thức mỗi lần. Xáo khối, giải tới bước cần dùng, và chỉ làm công thức mới khi gặp đúng trường hợp. Lặp lại tới khi tay tự làm.
• Luyện riêng bước đầu. Ở 2x2, bước làm mặt hoặc tầng trắng chiếm phần lớn thời gian quan sát. Mỗi ngày dành vài phút chỉ để tìm mặt trắng ngắn nhất.
• Tập làm mặt màu khác. Khi đã quen, hãy chọn mặt nào ít nước nhất thay vì luôn làm mặt trắng.
• Đo thời gian. Dùng đồng hồ bấm giờ của EasyRubic và xem trung bình 5 lần giải, không chỉ lần nhanh nhất.
• Đừng vội lên cấp. Một cấp bạn làm thuần thục luôn nhanh hơn một cấp mới mà bạn còn phải nghĩ.

Nguồn tham khảo

• 2x2 Advanced Methods – J Perm
• EG Method – SpeedSolving Wiki
• CLL – SpeedSolving Wiki
• Ortega Method – SpeedSolving Wiki