Phương pháp Roux là gì? 4 bước giải Rubik 3x3

Roux là gì?

Phương pháp này mang tên Gilles Roux, một người chơi Rubik người Pháp. Theo SpeedSolving Wiki, ông công bố nó năm 2003 (SpeedSolving Wiki).

Roux có bốn bước:

1. Khối đầu tiên: một khối 1x2x3 ở bên trái.
2. Khối thứ hai: một khối 1x2x3 ở bên phải, không phá khối đầu.
3. CMLL: bốn viên góc của tầng trên.
4. LSE: sáu viên cạnh cuối, chỉ dùng M và U.

Hai bước đầu làm bằng suy nghĩ, không cần học thuộc. Wikipedia ghi rằng chỉ bước CMLL dựa vào công thức có sẵn, nên Roux cần ít công thức hơn CFOP (Wikipedia).

Cách đọc hình trong bài

• Mặt vàng ở trên, mặt trắng ở dưới, mặt xanh lá ở trước. Mặt trái màu đỏ, mặt phải màu cam. Đây cũng là cách cầm trong khoá học Roux của EasyRubic.
• Mỗi hình có hai khối: bên trái là lúc trước khi làm chuỗi nước xoay, bên phải là lúc sau.
• Viên nào chưa cần quan tâm ở bước đó thì tô màu xám.

Mọi chuỗi nước xoay trong bài đều được chạy thử trên trình mô phỏng khối Rubik của EasyRubic. Nếu chưa quen R, U, R', xem bài Ký hiệu Rubik cho người mới.

Nước M: nước xoay quan trọng nhất của Roux

M xoay lớp giữa, nằm giữa mặt trái và mặt phải, cùng chiều với L: mặt trước đi xuống. M' là chiều ngược lại, M2 là nửa vòng.

Hình dưới: bốn viên cạnh của lớp giữa đang lệch một nấc, một nước M đưa chúng về chỗ.

1. Bạn đang có (đầu vào)
3. Sau công thức

Roux dùng M rất nhiều, nhất là ở bước cuối. Hãy tập M và M' cho đến khi xoay được mà không cần nhìn tay.

Bước 1: Khối đầu tiên

Khối đầu là hai tầng dưới của mặt trái: một viên trung tâm đỏ, hai viên góc và ba viên cạnh, tạo thành khối 1x2x3.

Người chơi Roux giỏi thường ghép một viên góc với một viên cạnh thành cặp, rồi đưa cả cặp vào chỗ. Người mới có thể ghép từng viên một, giống bước 2 và 3 của cách giải cho người mới.

Hình dưới: viên góc và viên cạnh cuối của khối đang nằm ở tầng trên, đưa vào khe trước bên trái:

U' L' U L

Khe sau bên trái cũng làm tương tự, chỉ đổi chiều:

U L U' L'

Bước này không có công thức cố định. Mỗi lần xáo là một bài toán mới, nên đây là phần cần luyện nhiều nhất. SpeedSolving Wiki cũng ghi nhận ghép khối có thể khó với người mới (SpeedSolving Wiki).

Bước 2: Khối thứ hai

Khối thứ hai nằm bên phải, màu cam. Điểm khác quan trọng: bạn không được phá khối đầu, nên gần như chỉ dùng R, U và M. Các nước này không chạm vào mặt trái.

Hình dưới là cặp cuối vào khe trước bên phải, chỉ bằng R và U:

R U R' U' R U R'

1. Bạn đang có (đầu vào)
3. Sau công thức

Còn đây là cặp cuối vào khe sau bên phải:

U' R' U R

Xong bước 2, bạn có hai khối hai bên và một rãnh trống ở giữa. Tầng trên và lớp giữa còn lộn xộn là đúng. Theo SpeedSolving Wiki, sau khối đầu tiên phần lớn lời giải chỉ dùng R, M và U, nên gần như không phải xoay cả khối (SpeedSolving Wiki).

Bước 3: CMLL, bốn viên góc tầng trên

CMLL giải bốn viên góc của tầng trên mà không quan tâm các viên cạnh. Bản một lần nhìn có 42 công thức (SpeedSolving Wiki). Người mới không cần học hết: làm hai lần nhìn là đủ.

Lần nhìn thứ nhất: ô vàng lên trên

Dùng công thức Sune, giống bước làm mặt vàng của cách giải cho người mới. Công thức này giữ nguyên hai khối:

R U R' U R U2 R'

Nếu sau một lần các viên góc chưa có ô vàng ở trên hết, xoay U rồi làm lại.

Lần nhìn thứ hai: đổi chỗ viên góc

Tìm hai viên góc nằm cạnh nhau có cùng màu ở một mặt bên. Có cặp như vậy thì đặt nó ở bên trái và làm công thức dưới để đổi chỗ hai viên góc bên phải:

R U R' U' R' F R2 U' R' U' R U R' F'

Không có cặp nào thì hai viên góc chéo nhau cần đổi chỗ:

F R U' R' U' R U R' F' R U R' U' R' F R F'

Hai công thức này cũng làm xáo các viên cạnh tầng trên. Không sao: bước 4 sẽ giải lại chúng.

Bước 4: LSE, sáu viên cạnh cuối

Còn đúng sáu viên cạnh: bốn viên ở lớp giữa và hai viên ở trên trái, trên phải. Theo SpeedSolving Wiki, cả bước này chỉ dùng M và U (SpeedSolving Wiki). Cách làm phổ biến chia thành ba phần nhỏ.

4a. Lật hướng viên cạnh

Một viên cạnh đúng hướng khi ô vàng hoặc trắng của nó nằm ở mặt trên hoặc mặt dưới. Viên nào có ô vàng hoặc trắng nằm ở mặt bên là viên sai hướng. Số viên sai luôn là số chẵn.

Hình dưới có bốn viên cạnh sai hướng. Ba nước là đủ:

M' U M

1. Bạn đang có (đầu vào)
3. Sau công thức

Tầng trên trong hình "trước" lệch một nấc U là bình thường: trong lúc làm LSE, bạn chỉ cần xoay U cho khớp lại ở cuối.

4b. Hai viên cạnh trái và phải

Đưa viên cạnh vàng–đỏ về trên khối đỏ, viên cạnh vàng–cam về trên khối cam. Hình dưới: viên cạnh vàng–đỏ đang ở dưới đáy phía trước.

U M2 U'

1. Bạn đang có (đầu vào)
3. Sau công thức

Trong hình "trước", viên trung tâm mặt trên là màu trắng. M2 lật nó về màu vàng, nên đừng lo khi thấy trung tâm sai màu ở bước này.

4c. Bốn viên cạnh lớp giữa

Cuối cùng chỉ còn bốn viên cạnh của lớp giữa. Nếu ba viên cần đổi vòng và viên trước dưới đã đúng chỗ:

M U2 M' U2

1. Bạn đang có (đầu vào)
3. Sau công thức

Nếu hai viên trên đổi chỗ cho nhau và hai viên dưới cũng vậy:

M2 U2 M2 U2

1. Bạn đang có (đầu vào)
3. Sau công thức

Xong bước này là khối đã giải. Cả bước 4 không cần học thuộc nhiều: SpeedSolving Wiki gọi cách giải này là hoàn toàn bằng suy nghĩ (SpeedSolving Wiki).

Roux có gì hay, có gì khó?

Ưu điểm:

• Ít nước. SpeedSolving Wiki ước khoảng 48 nước cho một lần giải nhanh. Wikipedia ghi 45 đến 50 nước cho người đã thạo, ít hơn mức 55 đến 60 nước của CFOP (SpeedSolving Wiki, Wikipedia).
• Ít công thức. Chỉ CMLL cần công thức, còn hai khối và LSE làm bằng suy nghĩ.
• Gần như không xoay cả khối, nên mắt dễ theo dõi viên tiếp theo trong lúc tay đang xoay (Wikipedia).

Khó khăn:

• Ghép khối cần thời gian mới quen, vì không có công thức để dựa vào.
• Nước M khó xoay nhanh. Wikipedia ghi các nước M gần như luôn là cú hất ngón tay, nên khó đạt tốc độ xoay cao, dù luyện tập vẫn đạt được (Wikipedia).
• Khó dùng trên khối lớn. SpeedSolving Wiki ghi lớp giữa càng khó xoay trên khối 6x6 và 7x7 (SpeedSolving Wiki).

Học phương pháp Roux bắt đầu từ đâu?

1. Tự giải được bằng cách cho người mới trước. Bạn cần biết các viên di chuyển ra sao. Nếu chưa giải được, bắt đầu từ khoá học 7 bước.
2. Tập nước M đến khi xoay được mà không cần nhìn.
3. Làm theo [khoá học Roux của EasyRubic](/vi/lessons/roux/1). Khoá có 7 bài, mỗi trường hợp có hình trước và sau, đúng cách cầm trong bài này.
4. Luyện khối đầu tiên thật nhiều. Xáo khối, chỉ làm khối đầu, rồi xáo lại. Khi đã nhanh, thử nghĩ trước cả khối trong lúc quan sát.
5. Học thêm CMLL dần dần, mỗi tuần vài công thức, thay cho hai lần nhìn.

Muốn so sánh Roux với các cách khác, xem bài các phương pháp giải Rubik hoặc CFOP là gì?.

Video tham khảo

Muốn xem bằng hình ảnh chuyển động? Video ngắn dưới đây của kênh Việt Roux trên YouTube minh hoạ thêm cho nội dung bài. Video thuộc về kênh đó và được nhúng trực tiếp từ YouTube.

Nguồn tham khảo

• Roux method (SpeedSolving.com Wiki)
• CMLL (SpeedSolving.com Wiki)
• LSE (SpeedSolving.com Wiki)
• Speedcubing – Wikipedia