PLL time attack: luyện 21 công thức PLL liền một mạch

PLL time attack là gì?

Trên diễn đàn SpeedSolving, người chơi đã bàn về bài tập này từ năm 2007 trong chủ đề "21 PLL run" của doubleyou (SpeedSolving). Ý tưởng rất gọn: làm đủ 21 công thức PLL nối tiếp nhau trong một lần bấm giờ.

Luật không cố định. Trong chủ đề "PLL time attack discussion" năm 2009, các thành viên thống nhất ở vài điểm (SpeedSolving):

• Thứ tự tuỳ bạn, miễn là làm đủ 21 công thức.
• Không bắt buộc xoay U trước hay sau mỗi công thức.
• Khối không bắt buộc phải về trạng thái đã giải ở cuối. Nhưng nhiều người thích chọn thứ tự để khối tự về, vì như vậy biết ngay mình có làm sai ở đâu không.

Trong chủ đề năm 2007, thành viên Joey cho rằng không được "cắt" các nước triệt tiêu nhau giữa hai công thức, vì như vậy là không làm trọn công thức. Bài này theo đúng cách đó: làm đủ từng nước.

Hình dưới là T-perm, công thức PLL quen thuộc nhất. Bên trái là trường hợp mà T-perm giải, bên phải là sau khi làm T-perm:

Vì sao nên tập PLL time attack?

SpeedCubeShop khuyên người chơi CFOP luyện riêng bước PLL nhiều lần có bấm giờ, và học cả 21 công thức đến mức làm không cần ngập ngừng (SpeedCubeShop). PLL time attack là một cách làm việc đó trong vài chục giây.

Theo chúng tôi, bài tập này giúp ở ba điểm:

• Tìm ra công thức yếu. Trong một lượt 21 công thức, công thức nào làm bạn khựng lại sẽ lộ ra ngay.
• Tập tay chạy đều. Bạn phải nối công thức này sang công thức kia mà không dừng tay.
• Đo tiến bộ bằng một con số. Thời gian của cả lượt dễ so sánh giữa các ngày.

Bài tập này không luyện nhận diện: bạn biết trước công thức nào đến tiếp theo. Vì vậy nó chỉ là một phần của buổi tập, bên cạnh những lần giải trọn khối.

Cách đọc hình trong bài

• Mặt vàng ở trên, mặt xanh lá ở trước. Trong hình, mặt phải màu cam.
• Mỗi hình có hai khối. Bên trái là trạng thái trước khi làm công thức, bên phải là sau đó. Chỉ tầng trên được tô màu.
• Công thức có M, x hoặc y được vẽ bằng một công thức tương đương chỉ dùng các mặt ngoài, cho đúng trường hợp đó.
• Ký hiệu: M là lớp giữa xoay theo chiều L; x và y là xoay cả khối theo chiều R và U. Xem thêm Ký hiệu Rubik cho người mới.

Một điều cần biết cho phần sau: nhiều công thức PLL tự hoàn tác khi làm hai lần. Làm T-perm một lần trên khối đã giải, bạn được đúng trường hợp T-perm như hình bên trái ở trên. Làm thêm lần nữa, khối về lại như cũ.

Bản mini cho người mới: 6 công thức của 2-look PLL

Nếu bạn mới thuộc 6 công thức của 2-look PLL (T, Y, Ua, Ub, H, Z), hãy bắt đầu bằng bản mini này. Sau mỗi dòng, khối về lại trạng thái đã giải, nên bạn biết ngay mình có làm đúng không.

1. T-perm hai lần.
2. Y-perm hai lần.
3. H-perm hai lần.
4. Z-perm hai lần.
5. Ua-perm, rồi Ub-perm.

Tổng cộng 10 công thức. Chúng tôi đã thử ghép bốn công thức T, Y, H, Z mỗi cái một lần theo mọi thứ tự, có xoay U ở giữa: không cách nào đưa khối về lại như cũ. Vì vậy bản mini dùng mỗi công thức hai lần.

T-perm hai lần

R U R' U' R' F R2 U' R' U' R U R' F'

Lần đầu tạo ra trường hợp ở hình bên trái, lần thứ hai đưa khối về như hình bên phải:

Y-perm hai lần

F R U' R' U' R U R' F' R U R' U' R' F R F'

H-perm hai lần

M2 U M2 U2 M2 U M2

Z-perm hai lần

M2 U M2 U M' U2 M2 U2 M' U2

Ua-perm rồi Ub-perm

R U' R U R U R U' R' U' R2

R2 U R U R' U' R' U' R' U R'

Ub chính là Ua đọc từ cuối lên, đổi chiều từng nước. Hình là Ub: bên trái là khối sau khi bạn làm Ua, bên phải là sau Ub.

Thứ tự 21 công thức của EasyRubic

Thứ tự này do chúng tôi tự xếp và kiểm tra trên trình mô phỏng. Nó có hai phần:

• Phần 1: bốn cặp công thức ngược nhau. Sau mỗi cặp, khối về lại như cũ. Đây là bốn "trạm kiểm tra".
• Phần 2: 13 công thức còn lại. Chỉ cần thêm hai nước xoay U ở giữa, và sau công thức cuối khối về lại như cũ.

Cả lượt, đọc từ trái sang phải:

Ua - Ub - Aa - Ab - Ga - Gb - Gc - Gd - H - Z - E - T - F - Ja - Jb - Ra - U - Rb - U' - Y - V - Na - Nb

21 công thức trong bài có tổng cộng 285 nước (không tính x và y), cộng hai nước U là 287 nước.

Hình dưới là trạm kiểm tra đầu tiên, giống hình Ua rồi Ub ở trên: bên trái là khối sau Ua, bên phải là sau Ub.

Phần 1: bốn cặp quay về

Trong mỗi cặp, công thức sau làm đúng việc ngược lại với công thức trước. Hình của mỗi cặp vẽ công thức thứ hai: bên trái là khối sau công thức thứ nhất, bên phải là khối đã về như cũ.

Cặp 1: Ua rồi Ub

R U' R U R U R U' R' U' R2

R2 U R U R' U' R' U' R' U R'

Cặp 2: Aa rồi Ab

x R' U R' D2 R U' R' D2 R2 x'

x R2 D2 R U R' D2 R U' R x'

Ab cũng là Aa đọc ngược, đổi chiều từng nước.

Cặp 3: Ga rồi Gb

R2 U R' U R' U' R U' R2 U' D R' U R D'

R' U' R U D' R2 U R' U R U' R U' R2 D

Hai công thức này không phải là bản đọc ngược của nhau từng nước, nhưng kết quả trên khối thì ngược nhau, nên làm liền hai cái khối về như cũ.

Cặp 4: Gc rồi Gd

R2 U' R U' R U R' U R2 U D' R U' R' D

R U R' U' D R2 U' R U' R' U R' U R2 D'

Phần 2: 13 công thức còn lại

13 công thức này đều tự hoàn tác khi làm hai lần, nhưng ở đây mỗi cái chỉ làm một lần. Thứ tự dưới đây cần đúng hai nước xoay U chen giữa: U trước Rb và U' trước Y. Làm đúng như vậy, sau Nb khối về lại như cũ.

Hình ở mỗi công thức là trường hợp mà công thức đó giải, để bạn tập nhận ra nó khi giải thật. Giữa lượt time attack, khối của bạn sẽ trông khác hình: đó là bình thường.

H-perm

M2 U M2 U2 M2 U M2

Z-perm

M2 U M2 U M' U2 M2 U2 M' U2

E-perm

x' R U' R' D R U R' D' R U R' D R U' R' D' x

T-perm

R U R' U' R' F R2 U' R' U' R U R' F'

F-perm

R' U' F' R U R' U' R' F R2 U' R' U' R U R' U R

Ja-perm

R' U L' U2 R U' R' U2 R L

Jb-perm

R U R' F' R U R' U' R' F R2 U' R'

Ra-perm

R U' R' U' R U R D R' U' R D' R' U2 R'

Rb-perm (xoay U trước)

Xoay mặt trên một nước U, rồi làm:

R2 F R U R U' R' F' R U2 R' U2 R

Y-perm (xoay U' trước)

Xoay mặt trên một nước U', rồi làm:

F R U' R' U' R U R' F' R U R' U' R' F R F'

V-perm

R' U R' U' y R' F' R2 U' R' U R' F R F

Sau nước y, bạn cầm khối lệch đi một góc. Cứ giữ nguyên cách cầm mới đó cho hai công thức cuối.

Na-perm

R U R' U R U R' F' R U R' U' R' F R2 U' R' U2 R U' R'

Nb-perm

R' U R U' R' F' U' F R U R' F R' F' R U' R

Đây là công thức cuối. Nếu mọi thứ đúng, khối đã giải xong; chỉ là do nước y trong V-perm, mặt hướng về bạn giờ là một màu khác xanh lá.

Cách bấm giờ và ghi kết quả

1. Giải xong khối, cầm mặt vàng ở trên, mặt xanh lá ở trước.
2. Bấm đồng hồ bấm giờ 3x3 của EasyRubic rồi làm cả lượt.
3. Bấm dừng ngay sau công thức cuối. Nếu khối không về như cũ, ghi lượt đó là hỏng và làm lại chậm hơn để tìm chỗ sai.

Bốn trạm kiểm tra ở phần 1 giúp bạn bắt lỗi sớm: nếu sau một cặp khối chưa về như cũ, dừng lại luôn, không cần làm tiếp.

Trên diễn đàn SpeedSolving có vài con số để tham khảo, đều do người chơi tự kể chứ không phải kết quả thi đấu:

• doubleyou (2007) kể mất khoảng 1 phút 15 đến 1 phút 25 giây cho một lượt.
• blah (2009) kể thứ tự của mình có thể làm dưới 40 giây. Người này cũng gợi ý làm công thức khó trước, dễ sau, và đặt mốc giữa chừng: nếu đã chậm hơn mốc thì làm lại từ đầu.

Với 287 nước của thứ tự trong bài, 40 giây nghĩa là hơn 7 nước mỗi giây. Bạn đừng so với con số này lúc mới tập. Hãy so với chính mình của tuần trước.

PLL time attack không phải nội dung thi đấu của WCA. Nó chỉ là bài tập ở nhà.

Lịch tập gợi ý

Đây là gợi ý của chúng tôi, không phải từ nguồn nào:

• Mới học 2-look PLL: làm bản mini 3 lượt mỗi ngày, trước khi giải trọn khối. Không cần bấm giờ trong tuần đầu.
• Đang học PLL đầy đủ: chỉ đưa vào lượt những công thức bạn đã thuộc. Với công thức chưa thuộc, làm nó hai lần liên tiếp (nếu là công thức tự hoàn tác) hoặc ghép với công thức ngược của nó.
• Đã thuộc đủ 21: 3 đến 5 lượt mỗi buổi, ghi thời gian tốt nhất. Khi một công thức luôn làm bạn khựng, tập riêng nó vài phút rồi chạy lại cả lượt.

Muốn tay chạy mượt hơn, xem bài Finger trick Rubik.

Những lỗi hay gặp

• Quên hai nước U chen giữa. Thiếu U trước Rb hoặc U' trước Y, khối sẽ không về như cũ ở cuối.
• Làm y sai chiều trong V-perm. y xoay cả khối theo chiều của U.
• Đổi cách cầm sau V-perm. Sau nước y, giữ nguyên cách cầm mới cho Na và Nb.
• Nhầm giữa các G-perm trong phần 1. Bốn công thức G trông khá giống nhau. Nếu cặp 3 hoặc cặp 4 không về như cũ, xem lại mình đã làm đúng công thức G nào chưa.
• Cắt nước giữa hai công thức. Làm thế thì lượt nhanh hơn nhưng không còn là luyện công thức trọn vẹn.

Video tham khảo

Muốn xem bằng hình ảnh chuyển động? Video ngắn dưới đây của kênh Cube For Speed 2 trên YouTube minh hoạ thêm cho nội dung bài. Video thuộc về kênh đó và được nhúng trực tiếp từ YouTube.

Nguồn tham khảo

• PLL time attack discussion (SpeedSolving.com forum)
• 21 PLL run (SpeedSolving.com forum)
• Getting Faster at CFOP with Our Tips and Tricks (SpeedCubeShop)
• PLL (SpeedSolving.com Wiki)